Bibîranîna ji ronahiya çirayekê xwe gihand Denîz...

  • 09:07 28 Tebax 2026
  • Ji Pênûsa Jinan
"Îro, ez ji nû ve difikirim ka em çawa dikarin bibin layiqî te û hevalên te. Ez li rêyan digerim da ku nirxên te li dû xwe hiştine biparêzim, têkoşîna te zindî bihêlim û piştrast bibim ku tu nayê jibîrkirin."
 
Mekîye Gorenç Saglam
 
Te navê xwe kiribû Denîz; belkî ji ber vê yekê derya her tim te tîne bîra min. Di her pêlê de ku li peravê dikeve, di her kêliyê de ku ez li asoyê dinêrim, ez ê li te bigerim. Tu bi qasî deryayê kûr î, bi qasî deryayê azad î û tu yê her tim di dilê min de bijî.
 
Payîza sala 2010'an bû. Her ku hewa sar dibû û pelan dest bi zerbûnê dikirin, min nizanibû ku ez ê xatirxwestineke herî dijwar a jiyana xwe biceribînim. Serê sibehê, dema ku ez di xew de bûm, tu bi bêdengî hatî û tu li kêleka nivînên min rûniştî. Dema ku min çavên xwe vekirin, tu li wir bûyî. Te kûr li çavên min nihêrî, tu keniya, lê te tiştek negot. Min çawa dizanibû ku ew ken dê cara dawî be ku ez te dibînim… Derket holê ku te bi bêdengî ji min xatir xwestiye.
 
Ji wê êvarê heta sibehê ez raneketim. Min digot qey derî dê her kêliyê lê bide û tu yê werî hundir. Lê gava saet pêncê sibehê bû, min fêm kir ku tu dê careke din zengilê derî lê nedî, tu dê careke din neyê hundir. Ez bi rojan negirîyam. Min hêsirên xwe veşart, li benda xebereke derbarê te de bûm. Her ku roj derbas dibûn, min dest pê kir qebûl bikim ku tu yê venegerî. Her çend dilê min diêşiya jî, ez bi te serbilind bûm. Min rêz li biryara te, rêya ku te hilbijart û her tiştê ku te li dû xwe hiştibû girt.
 
Ez nikarim êşa ku min di 17'ê Kanûna 2019'an de dema ku min te winda kir hîs kir, vebêjim. Min xwe di kûrahiya wê êşê de winda hîs kir. Min digot qey ez nikarim tiştekî mezintir biceribînim. Ger ew êş bi heman tundiya roja yekem bimîne, ez nafikirim ku jiyan pêkan bûya. Her ku dem derbas dibe, mirov fêr dibe ku bi êşê re bijî; lê valahiya ku ji ber windakirina te dimîne qet winda nabe. Min her gav hestyarî wekî qelsiyekê dîtiye. Dibe ku ji ber vê yekê ez her gav ji vegotina hestên xwe dûr ketime, ji nivîsandinê dûr ketime.
 
Îro, ez ji nû ve difikirim ka em çawa dikarin bibin layiqî te û hevalên te. Ez li rêyan digerim da ku nirxên te li dû xwe hiştine biparêzim, têkoşîna te zindî bihêlim û piştrast bibim ku tu nayê jibîrkirin.
 
Li Parka Koşuyoluyê ya Amedê merasîmek bibîranînê ji bo 49 hevalên me hat lidarxistin. Wêne li kêleka hev, hatibûn rêzkirin. Min li her yekî nihêrî. Dema ku ez gihîştim wêneyê te, ez rawestiyam; min nekarî gavek din bavêjim. Di wê gavê de, wekî ku dem rawestiyabe bû. Çavên min li wêneyê te bûn û dilê min di navbera êş û serbilindiyek bêwate de asê mabû. Ez û diya min li pişt wêneyê te rûniştin. Di wan sê rojan de, me şîna xwe ya neqediyayî temam kir. Wan sê rojan em di heman demê de gelek hestên bêhempa jiyan.
 
Bi hezaran kes hatin. Hin ji wan yek bi yek li ber wêneyan rawestiyan, nikarîbûn hêsirên xwe ragirin. Hinan wêne girtin destên xwe, maç kirin û dest dan wan. Yên din li çavên me nihêrîn, êşa me parve kirin û me hîs kirin ku ev windahî ne tenê êşa me bû. Di wan sê rojan de, her kesê ku hat bi hestên xwe, êşa xwe û peyama ku li dû xwe hişt, ji kêleka me derbas bû. Nebûna xizmên me yên herî nêzîk vê carê qet êş neda me. Ji ber ku di wan sê rojan de, em bi malbateke mezin dorpêçkirî bûn. Em bi hezaran kesan re bûn ku êşa me parve kirin, li kêleka me sekinîn û me bi tenê nehiştin. Di wê gavê de, min fêm kir ku carinan mirov dikare ne bi girêdana xwînê, lê bi dilên ku di heman êşê de bûne yek, bibe malbateke mezin.
 
Tu çîroka çar perperokên di agir de dizanî. Carinan ez diya xwe wekî wê perperoka çaremîn dibînim. Jinek ku bi êşeke mezin hatiye ceribandin, di wî agirî de dişewite û digihîje rastiya wî agirî. Her cara ku ez êş û serbilindiya di çavên wê de dibînim, ez hêz û cesaretê jê digirim. Di dema sê rojên şînê de, her cara ku em digihîştin malê, diya min laçika xwe ya spî dixist nava avê, di avê de dihişt û dadiliqand da ku zuha bibe. Dema ku em serê sibehê zû şiyar dibûn, çend cil li ser kanepeyê hebûn. Me cilê xwe li xwe dikir, me xwe amade dikir û em ber bi cihê şînê ve diçûn.
 
Dema ev hemû dikir ne pêkan bû ku mirov hêza di hundurê wê de nebîne. Êşek ewqas kûr hilgire û lê dîsa jî ewqas bihêz dimîne... Carinan ez ji xwe dipirsim: Mirov çawa dikare hem ewqas hestyar û hem jî ewqas bihêz be? Belkî tiştê herî mezin ku ez ji diya xwe fêr bûme ev e ku êş ne tenê te naêşîne, carinan te xurttir dike.
 
Diya min dixwest ku dema şînê hinekî dirêjtir bidome. Ez çend rojan li ser vê yekê fikirîm û min pirsî çima. Bi rastî, ew ne tiştek bû ku bi çend hevokên hêsan were ravekirin; Ez tam nizanim çawa rave bikim. Ji ber ku tiştê li ber wê bû ne tenê wêneyek bû. Mîna ku kurê wê, Deniz Amed (Mustafa Gorenç), li kêleka wê rûniştibû. Wê bi wî re mêvanan pêşwazî kir, ji nû ve bi her yekî re hevdîtin dikir. Her kêliya ku wê li ber wêneyê derbas dikir vediguherî demek bi Deniz re derbaskirî. Dibe ku diya min dixwest ku ew nêzîkbûna kurt û bêhempa ya wê bi Deniz re ava kiribû bi dawî nebe.
 
Her cara ku min li çavên Denîz û hevalên wê dinihêrî, ez li ser çîroka wan li dû xwe hiştibûn difikirîm. Ez heta dawiyê li ser fedakarî, têkoşîna wan û berxwedana wan difikirîm. Mirov li ber wan bêdeng dimîne. Ez carinan ji şermê ji wir dûr diketim, lê diya min ji bilî kirina nimêjê qet ranedibû. Wê digot, "Ez nikarim Denîz li vir bi tenê bihêlim."  Min jê re digot, "Ez li vir im, tu here." Lê her carê ev bersiv dida, "Na, ez naçim."
 
Van rojan, gelek heval şahidî û çavdêriyên xwe parve dikin. Her yek ji wan bîranîneke wan a cuda heye ku li ser Denîz û hevalên din vebêje, da ku bi bîr bîne, parve bike. Her yek ji van pir bi qîmet e ji ber ku ew vedibêjin ka ew çawa jiyane, çawa têkoşîn kirine û çi şop hiştine. Lê li gel van hemûyan, kêliyên din jî hene ku em jiyane û tenê yên me ne.
 
Her tiştê ku em di dema şînê de jiyan, saetên ku li ber wêneyê diya min derbas bûn, ew sê rojên ku em bi hev re rûniştin, nihêrînên bêdeng ên ku me bi mêvanan re dan û standin, kir ku her yek ji van di bîra me de bimîne. Ev kêliyên ewqas kesane ne ku kesek ji derve nikare wan bibîne, kêliyên ku nikarin di wêne an vegotinan de hilgirin.
 
Belkî beşa herî giran a windahiyan, li vir dest pê dike. Her kes dê windahiyên xwe bi bîranîn û şahidiyên xwe vebêje. Lê kêliyên ku tenê yên wan kesan in ku ew jiyane hene. Ew kêliyên biçûk, ku ji cîhana derve nayên zanîn, zehmet e ku werin vegotin, di hundurê mirovekê/î de ji bo tevahiya jiyanê dijîn. Hin bîranîn ne ji bo ku bi gotinan werin vegotin, lê ji bo ku di dil de werin hilgirtin in. Her ku dem derbas dibe, ew nayên jibîrkirin; berevajî vê, ew dibin beşek ji mirov.