Semedê ‘Konferansê Vurnayîşê Komara Demokratîke’ vengdayîş
- 09:05 12 Hezîrane 2026
- NAROJANE
Devrîm Findik - Melike Aydin
STENBOL - Cinîyan qiseykerdişanê xo yê vernîya “Konferansê Vurîyayîşê Komara Demokratîkî” de dîyar kerdî ke bê rîbirîbîyayîşê beşanê komelî yê ke tecrubeyê komarî yê bîyayeyî ra dûr kewtî, demokratîkbîyayîş mumkin nîyo. Cinîyan waştişê xo ke seserra diyîne ya Komare de bibê awankerdoxê cuyêka têduşt, azadîwaz û demokratîke, dîyar kerdî.
“Konferansê Vurîyayîşê Komara Demokratîke”, ke munaqeşeyê demokrasî, aştî û hemwelatîbîyayîşê têduştî seserra diyîne ya Tirkîya ser de vindareno, do 13-14ê hezîrane Merkezê Kulturî yê Cem Karaca yê Bakirkoy, Stenbolî de bêro organîzekerdiş. Konferans, ke do akademîsyen, sîyasetmedar, pawitoxê heqê merdiman, rojnameger, nuştoxî û temsîlkarê komela sivîlî bêrê têhet, do binê sernameyê cîyayan de îhtîmalê vurîyayîşê demokratîkî seserra dîyine yê Komare ser de qisey bikerê.
Vernîya konferansî, Hemsereka Qezaya Sancaktepeyî ya DEM Partîyî Ayşe Çiftçi û Verfeka Herêma 1ine ya Meclîsê Cinîyanê Bajarê Stenbolî ya DEM Partî Şengul Bingol qisey kerdî, ercnayîşanê xo yê vurîyayîşê demokratîkî, azadîya cinîyan, hemwelatîbîyayîşê têduştî û aştîye ser o pêşkêş kerdî.
‘Ganî seserra newe serdemêk awankerdoxî bibo’
Endama Meclîsê Temsîlkarîya Yewbîyayîşê Morî Zeynep Eda Berfin Tozlu dîyar kerd ke polîtîkayê dişminê cinîyan Tirkîya de êdî hedîseyê yewine vejîyayî û bîyî programêk sîstematîk û va: “Binê nameyê ‘Serra Keyeyî’ de, ma vînenê ke cinî keyeyê xo de yenê tepiştiş û cuya pêroyî ra yenê dûrvistiş. Cinî hem mehkûmê keda keyeyî yê nêdîyaye yê hem zî sey keda erjan yenê îstîsmarkerdiş. Vurnayîşê seserra dîyine ya Komare semedê cinîyan tarîxêk sembolîk nîyo; vurîyayîşêk teqwîmê asayî nîyo. Ganî no serdemêk awankerdişî bibo. Çîyê ke ma bi komara demokratîke vanê cuyêk ê û ganî edalet hacetêk hêzê sîyasî nêbo.”
Zeynep Eda Berfîn Tozlu dîyar kerd ke îdarekerdişê munaqeşeyan ê komara demokratîke ser o muhîm o.
‘Demokratîkbîyayîş bê rîbirîbîyayîşê tarîxê Komare dir mumkin nîyo’
Femînîsta Misilman Zeynep Duygu dîyar kerd ke munaqeşeyê komara demokratîke ser o zî rîbirîbîyayîşê tarîxê Komare hewce keno. Zeynep Duygu dîyar kerd ke awankerdişê Komare ra bêro fehmkerdişêk warî ra ver bi jorî hemwelatîbîyayîş ame awankerdiş û no fehm zaf grubê komelî orte ra wedarit. Zeynep Duygu va: “Pêwa rastîyê ke ma ewro konseptê komara demokratîkî ser o munaqeşe kenê zî kêmasîyanê tecrubeyê komara bîyayeye mojneno. Zaf kesî nê welatî ra ameyî vetiş. Kurdî, grubê dînî, cinîyî û nasnameyê cîyayan demê cîyayan de rastê cîyakerdişî ameyî. Ma bê rîbirîbîyayîşê nê hîkayeyan nêeşkenê bikewê seserra dîyine.”
‘Ganî komarêk ke şar babetê esasî bo bêro awankerdiş’
Zeynep Duygu dîyar kerd ke bi peygoşkerdişê dejê vîyarteyî ameyoxêk newe nîno awankerdiş û wina va: “Zaf kesan azadîya xo, cuya xo vîndî kerd. Bi peygoşkerdişê nê, ameyoxêk demokratîk nîno awankerdiş. Ganî komarêka ke bingeh ra yena awankerdiş, ke şar babeta esasî bo, bêro awankerdiş.”
‘Komara demokratîke hewcedarîyêka lezkî ya’
Nuştoxa femînîst Mukaddes Erdogdu Çelik dîyar kerd ke tena Tirkîya nê, temamê dinya krîzêk kûr ê demokrasî û ameyoxî ciwîyeno. Mukaddes Erdogdu Çelik va: “Ewro, şer, rejîmê otorîter û feqîrî zaf herêmanê dinya de zêde benê. Cinî, ciwanî û karkerî bi nêbîyayîşê perspektîfanê ameyoxî rî bi rî yê.” Mukaddes Erdogdu Çelik va: “Seranserê tarîxî de, bindestî bi têkoşînê rêxistinkerdeyî bidest kerdî. Ewro, waştişanê semedê demokrasî, azadî û xelasîya cinîyan ancî berz benê. Munaqeşeyê dewam ê Aştî û Cimatê Demokratîkî Tirkîya de waştişê komara demokratîke xurt keno. Ne fehmê bîyayeyê komare ne zî rejîmê qesrî nêşeno nê komelî rê ameyoxêk pêşkêş bikero. Nê semedî ra, komara demokratîke hewcedarîyêka lezkî ya ke nêşena peyser bêro eştiş.”
Hemsereka şubeyê qezaya Sancaktepeyî ya DEM Partî, Ayşe Çiftçi dîyar kerd ke şarê kurdî tarîxê 100 serre ya Tirkîya de yew komê ke tewr zaf rastê praktîkê bêdemokratîkî ameyî yê û nê va: “Demokratîkbîyayîşê Tirkîya manaya ke heme şarî, bi taybetî cinî û ciwanî, bi têduştî û azadîye biciwîyê dano. Ez konferanso ke 13-14ê hezîrane semedê demokratîkbîyayîşê Tirkîya yeno organîzekerdiş muhîm vînena û şarê ma dawet kena ke tewrê ci bibê.”
Verfeka Herêma 1ine ya Meclîsê Cinîyanê Bajarê Stenbolî ya DEM Partî Şengul Bingol zî va: “Herêmêka ke azadîya fikrî û rêxistinbîyayîşî kêm bena, feqîrî, bêtêduştîya debarî, rijîyayîşê ekolojîkî, cîyayê komelî û şîdetê hemverê cinîyan kûrêr beno, ma heme hêzê demokratîkî, kedkar, kultur, nasname û bawerîyanê cîyayan dawet kenê ke tewrê nê prosesî bibê.

