Yüzyıllık ekşi maya kültürü geleceğe taşınıyor

  • 11:08 19 Şubat 2026
  • Kültür Sanat
AMED - Amed Büyükşehir Belediyesi, yüzyıllık ekşi maya kültürünün yaşatılması ve kent genelinde yaygınlaştırılması amacıyla düzenlenen atölyede, buğdayın tarihsel önemine ve ekşi mayanın sağlık açısından faydalarına dikkat çekildi. 
 
Amed Büyükşehir Belediyesi Kültür Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı'na bağlı Gastronomi ve Markalaşma Birimi, Diyarbakır Rotary Kulübü iş birliğiyle yüzyıllık ekşi maya kültürünün yaşatılması ve kent genelinde yaygınlaştırılması amacıyla atölye düzenledi. Gerçekleştirilen atölyeye çok sayıda yurttaş katıldı.
 
Buğdayın tarihsel yolculuğu 
 
Atölye kapsamında yapılan sunumda, Dicle Üniversitesi Aşçılık Bölümü Öğretim Üyesi Cüneyt Ateş, yemek sosyolojisi çerçevesinde buğdayın insanlık tarihindeki yerine değindi. Buğdayın bu topraklarda yalnızca bir tahıl değil; inanç, emek ve yaşamın sembolü olduğunu vurguladı.
 
Ekşi maya ‘mide dostu’
 
Dicle Üniversitesi Aşçılık Bölümü öğrencisi Zümrüt Bıçkın ise ekşi mayanın hazırlanış süreci ile uzun yıllar nasıl korunup çoğaltılabileceğine ilişkin bilgi verdi. Ekşi mayanın diğer mayalara göre daha besleyici olduğunu ve sindirimi kolaylaştırdığını belirtti. 
 
Ekşi mayanın sağlık açısından faydalarına değinen Fonksiyonel Beslenme Uzmanı Funda Akıncı da ekşi mayayla yapılan ekmeğin mide ve bağırsak sağlığı açısından faydalı olduğunu aktardı. 
 
‘Kültürel mirası açısından önemli bir adım’
 
Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Zeynep Yaş, ekşi maya atölyesinin Diyarbakır’ın kültürel mirası açısından önemli bir adım olduğunu belirtti. Büyükşehir Belediyesi bünyesinde gastronomi alanında çalışmalar yürütüldüğünü ifade eden Zeynep Yaş, etkinliğin kentin tüm bileşenleriyle birlikte gerçekleştirildiğini söyledi.
 
‘Atölyeler hem üretimi hem de farkındalığı artırıyor’
 
Zeynep Yaş, bu çalışmaların görünür kılınması amacıyla çok sayıda kurs ve etkinlik düzenlendiğini belirterek, “Kültürümüzü dünyaya tanıtabilmemiz için bu tür adımlar büyük önem taşıyor. Atölyeler hem üretimi hem de farkındalığı artırıyor” dedi.
 
‘Yaşam buğdayın bereketi üzerine inşa edildi’
 
Buğdayın kültürle olan bağının altını çizen Zeynep Yaş, kültür kavramının kendi dillerinde ekim-dikim anlamına gelen “çand” sözcüğüyle ifade edildiğini söyledi. Yerleşik şehir hayatının ilk izlerinin Çayönü (Qotê Berçem) yerleşiminde görüldüğünü anımsatan Zeynep Yaş, buğdayın ilk kez bu coğrafyada tüketildiğini ve yaşamın buğdayın bereketi üzerine inşa edildiğini ifade etti.
 
Endüstrileşmenin geleneksel üretim biçimlerine zarar verdiğini dile getiren Zeynep Yaş, atölyenin geçmişle bağ kurma açısından önemli olduğunu vurguladı. İmece (zibare) kültürünün yeniden güçlendirilmesi gerektiğini belirten Zeynep Yaş, Diyarbakır’da çok sayıda el değirmeni kalıntısının bulunmasının bölgenin buğdayla kurduğu tarihsel ilişkinin somut göstergesi olduğunu söyledi. Bölgenin suyu ve toprağının da bu üretim için belirleyici öneme sahip olduğunu sözlerine ekledi.
 
Ekşi maya dağıtıldı
 
Program sonunda atölyeye katılan yurttaşlara ekşi maya dağıtılırken, ekşi mayayla yapılan ekmekler de ikram edildi.