WAN - Sereka Komeleya Cinîyanê Starî, Şafak Ozanli hemverê bêcezaverdayîşê sucdaranê sucanê cinsîyetî yê tutan ser o reaksîyon nîşan da û dîyar kerd ke dewlete mekanîzmayê xo yê pawitişî nêşuxilnena û va: "Lazim o ke îstîsmarê cinî û tutan ser bi hawayêk komelî bêro çareserkerdiş, bi hawayêk şexsî nê. Ma do bêveng nêmanê, ma do têkoşînê xo hîra bikerê."

 

Bêcezaverdayîşê sucdaranê sucanê desteştiş û hêrîşê cinsîyetî yê tutan ser, nêkerdişê cipersayîşanê bi tesîrî û nêbîyayîşê mekanîzmayê pawitişî yê fonksîyonel cuya tutan tehdit kena. Dimayê ke di mêrdan qezaya Geverî ya Colemêrgî de tecawiz tutêk ser o kerd û nika serbest ê, ancî sîyasetê bêcezaverdayîşî ame rojeve. Veradayîşê sucdaran pêwa gerreyê keyeyî zî berpirsîyarîyê sazîyanê ke semedê pawitişê tutan mecbur ê kerd binê persî.

 

Sereka Komeleya Cinîyanê Starî, Şafak Ozanli hedîseya Geverî ser o erjnayîş kerd û dîyar kerd ke sîyasetê bêcezaverdayîşî sucdaran cesûr keno û vernîya sucanê tutan ser o akeno.

 

'Sîyasetê bêcezaverdayîşî yeno caardiş'

 

Şafak Ozanli bale ant zêdebîyayîşê sucanê cinsîyetî yê cinî û tutan ê Tirkîya û Kurdistanî ser û dîyar kerd ke polîtîkayê bêcezaverdayîşî sucdaran cesûr keno. Şafak Ozanli va ke tutî mîyanê keyeyê xo de zî rastê hêrîşê cinsîyetî yenê û yenê qetilkerdiş û va: "Ma vînenê ke Sakarya de tutêk 3 serrî tecawiz ci ser o yeno kerdiş û yeno qetilkerdiş û zaf tutî mîyanê keyeyê xo de rastê îstîsmar û qetilkerdişî yenê. Ma şenê vajê ke çîyê ke ewro Tirkîya yan Rojhelatê Mîyanênî de qewimîyenê, polîtîkayê bêcezaverdayîşî ra yenê. Bi vatişêko bîn, ma vînenê ke mekanîzmayê dewlete baş nêxebiteno. Her çiqas merkezê çimdarîya tutan bi pêroyî lazim o ke nê meselan ser hîna zêde cipersayîşî bikerê û asayîşê tutan qetî bikerê zî, ma vînenê ke îstîsmarkarî yenê pawitiş û qurbanî yenê sucdarkerdiş. Eke ewro Wezîra Keyeyî şena vajo 'Tena yew rey rê çîyêk nêbeno' yan zî Wezîrê Edaletî yê verênî Bekir Bozdag şeno vajo 'Razîbîyayîşê tuta qije bi', no eşkerayî hêz û cesaretêk pîl dano îstîsmarkaran. Çimkî polîtîkayêk bêcezaverdayîşî yena caardiş."

 

Reaksîyon hemverê veradayîşê sucdaran

 

Şafak Ozanli bale ant ser nê rastîye ke polîtîkayê bêcezaverdayîşî yê dewlete vernîgirewtişê sucanê cinsîyetî yê ser cinî û tutan de bi tesîr ê û bale ant ser nê rastîye ke cipersayîşê bi tesîrî hemverê sucdaran nêyenê kerdiş. Şafak Ozanli dîyar kerd ke sucdarî nêyenê girewtiş yan zî rew yenê veradayîş û va ke veradayîşê sucdaran bi rayîrê rêziknamayanê înfazî cuya cinî û tutan zî tehdit keno. Şafak Ozanli wina dewam kerd: "Stenbol de Fatma Nur Çelik bî. Wexto ke tutîya xo de rastê îstîsmarî ameye û hetê keyeyê xo ra bi sucdarê xo, tecawizkarê xo dir ameye zewicnayîş. Dimayê ke emrêk qijî de sucdarê xo dir ameye zewicnayîş, digane mende û tutêk arde dinya. Aye û tuta aye hetê eynî kesî ra rastê îstîsmarî ameyî. La ma zanê ke no kes hema zî nêameyo girewtiş, heta nêameyo destbendkerdiş zî."

 

'Ma do têkoşîn hîra bikerê'

 

Şafak Ozanli derheqê tecawizê tutêk ser yê hetê di mêrdan ra dîyar kerd ke ê bi keyeyî dir pêvînayîş kerdê û goreyê vatişanê keyeyî, dimayê ke îfadeyê înan ameyî girewtiş, sucdarî ameyî veradayîş. Şafak Ozanli qetî kerd ke na rewşw endîşeyê asayîşê tutan ser û keyeyî zêde keno û no vengdayîş kerd: "Tut hetê deyîrbazêk veyve û qorîcî ra ame tecawizkerdiş. Goreyê eşkerayîya keyeyî, nê kesî nêameyî destbendkerdiş; dimayê ke îfadeyê înan ameyî girewtiş, ameyî veradayîş. Sey heme rêxistinê cinîyan, lazim o ke ma hemverê îstîsmarkaran bibê yew û têkoşîn pîl bikerê. Ma do bêveng nêmanê; ma do têkoşîn hîra bikerê. Çimkî ma zanê her ke ma bêveng bimanê, ê do hîna zêde hêz û piştîdayîş bidest bikerê û îstîsmar do hîna zêde meşrû bibo."

 

'Lazim o ke cimat bêveng nêmano'

 

Şafak Ozanli dîyar kerd ke hewl yeno dayîş ke tecawizê tutan ser o bêro nimitiş, waşt ke hemverê sucdaran prosesê qanûnî yê lazimî bêrê kerdiş. Şafak Ozanli dîyar kerd ke lazim o ke cimat hemverê sucanê cinsîyetî bêveng nêmano û va: "Deyîrbazê veyve Necat Koparan û Eray Oguz bi serran o ke veyveyanê kurdan de deyîran vanê û bi muzîkê kurdî debare kenê. Nê kesî tutê kurdan yan zî tutê qijî îstîsmar kenê. No hetê etîk û wijdanî ra bi rastî nêyeno qebûlkerdiş. Lazim o ke ma sey cimat îstîsmarê cinî û tutan ser o peynî bikerê. Lazim o ke cimat bi temamî nê meselayan ser o bêveng nêmano. Lazim o ke dewlete nê kesan bi qanûnî ceza bikero. Waştişê ma no yo ke nê kesî lezkî bêrê destbendkerdiş û tepiştiş."