‘Şîdet polîtîk o, bêcezayî sîstematîk o’
- 11:33 3 Sibate 2026
- NAROJANE
Pelşîn Çetinkaya
AMED – Temsîlkara Stenbolî ya KCDP'yî Şîrîn Yalincakoglu, dîyar kerd ke polîtîkayê serdestîyê camêrdan û bêcezayî şîdetê hemverê cinîyan normal keno û qetî kerd ke hukm heqê ciwîyayîşî yê cinîyan peygoş keno.
Şîdeto cinîyan ser o yeno kerdiş û kiştişê cinîyan ke netîceyê sîstemê serdestîyê camêrdan ê bi polîtîkayê bêcezayî tewr kûr beno. Helwestê pawitişî yê hukmî hemverê sûcdaran, rêziknameyê dardekerdişî û kêmkerdişê cezayan şîdetî meşrû keno û nê dir heqê cuyayîşê cinîyan bi hawayêko sîstematîk yeno hedefgirewtiş.
Temsîlkara Stenbolî ya Platformê Ma do Kiştişê Cinîyan Vindarnê (KCDP) Şîrîn Yalincakoglu derheqê zêdebîyayîşê kiştişê cinîyan û şîdetê cinîyan ser o ercnayîş kerd.
Şîrîn Yalincakoglu dîyar kerd ke sîstemê serdestîyê camêrdan heme wareyê cuyayîşî de çalak o û va: “Camêrdî mîyanê nê sîstemî de eşkenê her wareyî şîdet cinîyan rê bikerê. Sewbîna ma eşkenê vajê bi asanî no şîdet resayo sewîyeya qirkerdişî. Camêrdî, semedê polîtîkayê ke yenê domnayene, eşkenê semedê sebebê tewir bi tewir şîdetî meşrû bikerê. Semedê nê, şîdet eşkeno normalîze bibo. Sewbîna, demo ke ma ewnîyeno cimatî ra ma eşkenê berpirsyarîyê ke milê cinîyan ser o ameyê barkerdiş bivînê. Berpirsyarîyê înan est ê sey ‘ganî cinî keye îdare bikerê û biewnê tutanê xo ra.’ Bi rastî, tam semedê nê çî cinîyan rê şîdet yeno kerdiş.”
‘Bêcezayî şîdet gur keno’
Şîrîn Yalincakoglu dîyar kerd ke yew sebebê bingehîn ê dimayê şîdetê cinîyan ser o sîyasetê bêcezayî yo û va: “Zaf nimûneyê nê sîyasetî ser o kar o. Ma nê vatişan xovera nêvanê yan zî cayêk ra nêşinawenê. Ma nê çîyan cuyayîşê xo yê rojane de vînenê. Bêguman, nê nêbîyayîşê ceza ra vejênê orte. Mi sewbîna şahidî kerd ke kesê ke cezaya hepsê muebbetî yê girankerde girewtê, cezaya xo ya temam nêancê û eşkenê bi rayîrê qanûnê înfazî bêrê veradayîş. Bêguman, demo ke ma encaman rê ewnîyenê, ma eşkenê bivînê ke ê cinî êdî sax nîyê. Cuyayîşê merdim û tutanê înan zî wêran beno. Bêguman, na bawerîya bi edaletî ya merdiman kêmî keno. No hem tehluke yo û hem zî xirab o.”
‘Îhmalkarîyê girdî est ê’
Şîrîn Yalincakoglu dîyar kerd ke cinî pêwa fermanê pawitişî zî yenê qetilkerdiş û va: “Îhmalkarîyê girdî est ê. Nika, bi desine cinîyê ke ez nas kena, ke dewaya înan ma taqîb kenê, bi xêrê nê fermanê nimite û pawitişî sax mendê. Rojda Yakışikli û Nermin Tirit dimayê ke pakêta hukmî ya 11ine bica ameye, ameyî qetilkerdiş. Ganî nê nêrê peygoşkerdiş.”
‘Ganî Peymana Stenbolî bêro caardiş’
Şîrîn Yalincakoglu qetî kerd ke lazimîya caardişê Peymana Stenbolî semedê kêmkerdişê şîdetê cinîyan ser o kerd û va: “Muhîm o ke têduştîya cinsî bi xebata na babete ser o dibistana sereyîn yan keye, yanî her beşê cimatî rê bêro qetîkerdiş. Lazim o ke her kesî, her camêrdî rê bêro neqlkerdiş ke şîdet sûc o û cezayê ci est o. Demo ke sûcêk bêro kerdiş, ganî bi rastî sûcdar bêro cezakerdiş, ganî cezayî bêrê caardiş û cinî û tutê ke şîdet dîyê ganî sûcdarî dûr bêrê girewtiş û bêrê pawitiş. Ganî her kesê cimatî de, pêwa Serekkomar, lezkî dem de fek ziwanê şîdetî û yê ke cîya keno bero veradayîş û Peymana Stenbolî bêro caardiş.”

