STENBOL - Ji Komeleya Mafên Mirovan (OHD), Parêzer Sida Yildiz rojeva amadekirina çarçoveya qanûnî ya di çarçoveya Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de nirxand û got, "Ji bo ku siyaseta demokratîk domdar be, pêdivî ye ku pêvajo ji hêla qanûnî ve were ewlekirin û qanûna bingehîn di zûtirîn demê de, bêyî derengmayînê, pêşkêşî parlementoyê were kirin."

 

Her ku hêviyên ji bo gavên yasayî yên ku di çarçoveya Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de divê werin avêtin zêde dibin, pir caran tê tekez kirin ku yek ji gavên herî berbiçav ên ku divê di çarçoveya pêvajoyê de werin avêtin, rêziknameya yasayî ye. Bangên ji bo qanûnek çarçoveyî, ku wekî "qanûnek bingehîn" tê binavkirin, ku dê çareseriyek demokratîk ji bo pirsgirêka Kurd di nav xwe de bigire, di meha Tîrmehê de berî ku Parlamento bikeve betlaneyê, berdewam dikin.

 

Ji Komeleya Mafên Mirovan (OHD), Parêzer Sida Yildiz nirxandinên xwe yên di derbarê çarçoveya yasayî ya di nav "Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk" de anî ziman.

 

Garantiya yasayî û destûrî !

 

Sida Yildiz tekez kir ku dewlet di derbarê pêvajoyê de gavên hêdî avêtiye û destnîşan kir ku çarçoveya yasayî ya ku tê amadekirin divê di zûtirîn demê de were bicîhanîn. Sida Yildiz got, "Berî dawiya tîrmehê, divê qanûna bingehîn wekî gavek yekem bêyî derengmayînê pêşkêşî parlementoyê were kirin û divê bi lihevkirinek berfireh were pejirandin. PKK yek ji muxatabên sereke ye di veguheztina siyaseta demokratîk de di derbarê pirsgirêka Kurd de. PKK çekên xwe şewitandin. Û bi banga dîrokî ya Birêz Abdullah Ocalan, rêxistinê xwe fesix kir. Ev gavek pir mezin bû. Ji bo ku siyaseta demokratîk domdar be, pêdivî ye ku pêvajo ji hêla qanûnî ve were garantîkirin."

 

'Avêtina gavên yasayî pêwîst e'

 

Sida Yildiz bal bir ser pêwistiya gavên yasayî û got, "Kesên ku mafê wan ê siyasetê bi awayekî neqanûnî hatiye desteserkirin, divê ev maf ji wan re were vegerandin. Nayê înkarkirin ku di bicihanîna van rêziknameyên yasayî de, li hember îradeyek ku çek danîne û rêxistin fesix kiriye, derengketinek girîng çêbûye. Wekî ku Birêz Abdullah Ocalan tekez kiriye, rêziknameyên yasayî yên berfireh ên ku hemî beşên civakê dihewîne, girîng in. Di van demên ku hebûn û girîngiya komara demokratîk tê nîqaşkirin de, demokrasî ji bo her kesî girîng e. Di vê wateyê de, berpirsiyariyek mezin dikeve ser milê hikûmetê. Em nikarin di hawîrdorek ku demokrasî tune be de behsa aştiyê bikin. Em pir caran behsa girîngiya komara demokratîk dikin. Ji bilî rêziknameyên yasayî yên pêwîst, pêkanîna biryarên Dadgeha Destûrî û DMME'yê jî pêwîst e. Em dixwazin girîngiya naskirin û garantîkirina destûrî ya mafên demokratîk ên gelê Kurd tekez bikin."

 

Girîngiya qanûnên divê bên derxistin 

 

Sida Yildiz diyar kir ku raya giştî di derbarê pêvajoyê de bendewariyan dike û got ku divê statuya hiqûqî û siyasî ya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan, ku di pêvajoyê de muxatabê sereke ye, were pêkanîn. Sida Yildiiz, destnîşan kir ku divê rêzikname di çarçoveya qanûnên aştiyê de werin çêkirin û wiha got: "Girtiyên siyasî yên ku ji ber siyasetê hatine girtin û mafê wan ê çalakiya siyasî hatiye standin û her wiha girtiyên bi nexweşiyên giran, divê tavilê werin berdan. Dema ku em li qanûnên înfazê yên heyî dinêrin, em dibînin ku ew ne li gorî normên hiqûqî yên navneteweyî û pêdiviyên mafê darizandinek adil in; berevajî vê, ew bendên tolhildanê bicîh tînin. Di vê wateyê de, divê hemî girtiyên ku tenê ji ber daxuyanî û ramanên xwe hatine mehkûmkirin di zûtirîn demê de werin berdan. Em dixwazin tekez bikin ku ev encamek xwezayî ya pêvajoya aştiyê ye. Di vî warî de, em bawer dikin ku bi rêziknameyên ku werin çêkirin û bi pêkanîna biryarên DMME û Dadgeha Destûrî, pêvajoya aştiyê dê di rêyek erênîtir de biçe. Pêdivî ye ku garantiyên hiqûqî yên van kesan, ku niha li Ewropayê dijîn û di demên berê de hatine darizandin an jî niha têne darizandin, werin misogerkirin, tevî vegera wan. Di vê pêvajoyê de, divê qanûnên ku di derbarê girtiyên siyasî yên di girtîgehê de werin derxistin jî werin nîqaşkirin. Ji civakê hêviyek mezin heye di derbarê nîqaşkirina qanûnên ku mafên demokratîk ên gelê Kurd nas dikin. Pêdivî ye ku ev rêzikname berî ku Parlamento bikeve betlaneya xwe werin çêkirin."

 

'Divê her kes di pêvajoya aştiyê de cih bigire'

 

Sida Yildiz tekez kir ku divê hemû beşên civakê di pêvajoya aştiyê de cih bigirin û got, "Pêdiviya siyaseta demokratîk û komara demokratîk rasterast bi mafê gelan ve girêdayî ye ku bibin welatiyên wekhev. Divê rêxistinên hiqûqî, baro û parêzvanên mafên mirovan jî di vê pêvajoya aştiyê ya bi rûmet de cih bigirin û divê rêziknameyên hiqûqî li gorî ezmûnên pîşeyî, civakî û civakî yên van kesan werin biteşekirin. Ev rastiyek e ku divê gelê me jî rasterast di vê pêvajoyê de beşdar be. Di pergalek bê aştî de, kuştina jinan û wêrankirina aborî çêdibe; newekheviya derfetan di perwerde û tenduristiyê de kûrtir dibe. Koka van hemû pirsgirêkan îro ji pirsgirêka Kurd a neçareserkirî tê. Bi salan, ev pirsgirêka çaresernekirî pirsgirêkên nû yên çaresernekirî, komkujiyên nû û binpêkirinên mafên mirovan ên nû diafirîne."

 

'Li cihê ku azadî tune be, behsa aştiyê nayê kirin'

 

Sida Yildiz bi bîranîna manîfestoya Aştî û Civaka Demokratîk a ku Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan di 27'ê Sibatê de ragihand, dawî li axaftina xwe anî û got: "Manîfesto paradîgmayek demokratîk, ekolojîk û rizgariya jinan li dijî pergala kapîtalîst a serdestiya mêran dihewîne. Her roj gelek jin tên kuştin. Em li herêmeke wiha dijîn ku kuştinên wiha yên jinan lê pêk tên. Û ji ber vê yekê em jin herî zêde hewceyê aştiyê ne. Divê em manîfestoya Birêz Ocalan wekî nexşerêyek diyar bikin. Ji ber ku ev nexşerê paradîgmayek rizgariya jinan û demokratîk li dijî pergala kapîtalîst a serdestiya mêran dihewîne. Em hewl didin ku bibin pêkanînerên vê pêvajoyê, bi taybetî jin. Di pêvajoya aştiyê de, em dibînin ku jin û têkoşîna jinan di rêya aştiyê de çiqas xêzek girîng ava dikin. Bêyî azadkirina jinan, behsa rizgariya civakî nayê kirin. Jiyanek demokratîk a li ser bingeha wekhevî û azadiyê ji bo jinan sedema hebûna jiyanê ye. Bêyî azadkirina jinan, azadiya civakî dê tune be. Li cihê ku azadiya civakî tune be, behsa aştiyê jî nayê kirin."