Rojda Aydin

 

AMED - Li Amedê, tevî baran û heriyê, Newroz bi beşdariya bi sed hezaran kesan veguherî rojek dîrokî; dirûşmeyên bilind, bîranînên ku hatin hilgirtin û teqez li ser aştiyê şiyarbûna ji nû ve ya gelekî eşkere kir.

 

Newroz li Amedê, îsal ne tenê pîrozbahiyek bû, lê rojek bû ku dê di bîranînan de bimîne. Di saetên serê sibê de, mirovên ji her temenî, ji 7 heta 70 salî, li nuqteyên kontrolê kom bûn; bi derketina rojê re, girse zêde dibû û her ku zêde dibû, coş jî zêde dibû. Baran nesekinî, herî kêm nebû; lê îradeya ku diherikî qadê ne hêdî bû û ne jî paşve vekişiya.

 

Her ku dirûşmeyên bi hezaran kesan di heman demê de ber bi asîman ve bilind dibûn, qada Newrozê ji meydanekê veguherî cihekî ji deng û hestên hevpar. Yek ji dirûşmeyên herî zêde dihat bihîstin "Bijî Serok Apo" bû û posterên Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan li çar aliyê qadê daliqandî bûn; ciwanan ew hilgirtin û li her derê qadê hatin daliqandin.

 

Di Newrozê de ku bi piranî ciwan beşdar bûn, ne tenê şopên îro, lê di heman demê de şopên rabirdûyê jî hatin hilgirtin. Di meşa ber bi Seyîr Tepesîyê ve posterên Rahşan Demîrel, Kemal Kurkut û gelek kesên din ên jiyana xwe ji dest dane careke din li ser milên girseyê xuya bûn. Her wêneyek wek şahidekî bêdeng bû ji bo çîrokeke ji rabirdûyê heta niha.

 

Dengê jinan rîtma qadê diyar kir. Dirûşma “Jin Jiyan Azadî” ya ku pir caran dihat berzkirin ne tenê bû hevokek, lê bû îfadeyek hebûn û berxwedanê ya li qadê. Ev girseya mezin, mirovên ji bajarên cuda, erdnîgariyên cuda û heta welatên cuda anî cem hev, bi rengên cilên xwe yên neteweyî bîranînek dîtbarî afirand.

 

Demên kurt ên hatin jiyîn giyanê rojê hîn bêtir xuya dikir. Dayikek ku jinên ciwan ên enternasyonalîst hembêz kir û got, “I love you” û “Newroza we pîroz be”, dû re bi gotina “Ez mam (ez dayik im)” bang li ciwanên ku wê difikirî wê fêm nakin kir, careke din ji me re bi bîr xist ku Newroz ne tenê hevdîtinek polîtîk e, lê di heman demê de hevdîtinek mirovî ya kûr e jî.

 

Yek ji kêliyên herî balkêş ên vê Newrozê ew bû ku dema peyama Abdullah Ocalan dihat xwendin bi balkêşî û axaftina endamê Sekreteryaya Îmraliyê Çetîn Arkaş, bi eleqeyek mezin û baldar hate guhdarîkirin.

 

Al li seranserê qadê hatin hilgirtin, poster hatin vekirin û peyamên ku ji herçar aliyên Kurdistanê ve diherikîn nîşan didan ka çawa erdnîgariyeke parçebûyî li dora hestekî hevpar bûye yek. Daxwazek ku bi salane neguheriye, bi heman biryardariyê hate bilêvkirin; aştî bû.

 

Dema agirê Newrozê hate pêxistin, hemû hestên rojê yên kombûyî di agir de xuya bûn. Her ku agir mezin dibû, coş jî zêde dibû; hin kesan cilên xwe avêtin nav agir da ku agir geş bikin. Bi sed hezaran kes, tevî baran û heriyê jî li ser piyan sekinîn û terka qadê nekirin.

 

Îsal, sembola Newrozê kevokek bû; her lêdaneke baskên wê dema ku ber bi asîman ve dihat berdan mîna bîranînek domdar xuya dikir ku aştî hîn jî gengaz e. Çîrok hene ku dibêjin gelek ji xweliyê radibin, lê vê carê, tiştê ku dihat vegotin ne tenê efsane bû; ew şiyarbûna bêdeng lê kûr a gelek kesan bû ku ji axê, ziman û bîranînê ji nû ve zindî bûbûn. Kevokê ne tenê aştî, lê di heman demê de sibeha ku demek dirêj li bendê bû jî mizgînî da… Ji bo ku Kurd nasnameya xwe ji nû ve bi dest bixin, ji nû ve rabin ser piyan… Ew wekî ku her kesî dizanibû ev tenê destpêk bû, lê hewce nedikir ku bêjin.

 

Îsal, ne tenê Newroz li Amedê hate pîrozkirin; ew di bîranînan de hate neqişandin û di dîrokê de hate tomarkirin, bi baskê kevokê ber bi asîman ve hate hilgirtin.