‘Devlet demokratikleşme adımlarını hızlandırmalı’
- 09:03 17 Kasım 2026
- Siyaset
Elfazi Toral
İSTANBUL - Süreçteki tıkanıklıkları karşı tarafa yükleyen devlet yaklaşımını eleştiren DEM Parti PM üyesi Arzu Fırat, hukuki güvencelerin belirsiz bir takvime bırakılmasının güvensizlik yarattığını belirterek, demokratikleşme süreci için devletin yasal adımları bir an önce hızlandırması gerektiğini vurguladı.
Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Kürt Özgürlük Hareketi silah yakma ve sınır dışına çekilme gibi adımlar atarken, sürecin ilerlemesi için iktidardan hukuki ve siyasi adımlar atılması bekleniyor. Devlet kanadının çözüm sürecindeki tıkanıklıkları karşı tarafa yükleyen ve hukuki güvenceleri belirsiz bir takvime bırakan tek taraflı yaklaşımı ise kamuoyunda derin bir güvensizlik yaratıyor.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Parti Meclisi (PM) üyesi Arzu Fırat, sürece ve MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın katıldığı "Orta Doğu'da Yeni Bir Bölgesel Toplumsal Sözleşme” konferansındaki açıklamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Demokratik toplum aşaması
Sürecin "barış" ve "demokratik toplum" olmak üzere iki temel başlık barındırdığını aktaran Arzu Fırat, “Bu sürecin akabinde Hareket Yönetimi önce kongresini topladı; ardından fesih kararı ve silahların bırakılmasıyla yeni bir sürece evrilmiş oldu. Bu süreçte iki temel başlık vardı. Biri barıştı; yani sürecin silahsızlanma ve çatışma ortamından çıkarılmasıydı ki biz bunu Hareket Yönetimi’nin kendisini feshetmesiyle görmüş olduk. İkinci aşama da demokratik toplum aşamasıydı. Bu aşama ile Kürt halkının eşit vatandaşlık kimliğinin belirlenmesi, dil ve kültür alanlarının demokratik yöntemlerle yasal ve siyasal statüye kavuşturulması gerekiyordu” şeklinde konuştu.
‘Hareket Yönetimi birçok adım attı’
İki yıllık süreçte Meclis’te kurulan komisyon çalışmaları sonucunda "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun"un 467 milletvekilinin onayıyla geçtiğini hatırlatan Arzu Fırat, “Doğası gereği bu tür süreçler uzun sürebiliyor. İki yıllık bu süreç içerisinde hareket yönetiminin şu ana kadar attığı adımlara karşı beklenen diğer adımlar da gerçekleşti. Ekim ayında Milli Güvenlik Kurulunun (MGK) toplanmasıyla bu süreç aslında başlamış olacaktı ancak toplantı ertelendi ve tarihi 27 Kasım olarak belirlendi. Doğal olarak bu toplantıdan bir sonuç çıkması beklentisi içerisindeyiz. Çünkü 7595 sayılı çerçeve yasanın ilk maddesi, Genel Kurul’un toplanması için Başbakan Yardımcılığı bünyesinde bir kurulun oluşturulması; akabinde de MGK'nın vereceği kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasıydı. Beşinci madde olarak da Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir izleme komisyonunun oluşturulması öngörülüyordu” dedi.
‘Şu ana kadar herhangi bir yasal adım atılmadı’
MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın "Orta Doğu'da Yeni Bir Bölgesel Toplumsal Sözleşme" konferansındaki açıklamalarına değinen Arzu Fırat, Hareket Yönetimi’nin adımlarına karşılık devlet tarafından henüz yasal bir adım atılmadığını kaydetti. Arzu Fırat, “İbrahim Kalın'ın konferansta yaptığı bir açıklamanın da altını çizmek gerekiyor. Bizim özellikle önemsediğimiz yedinci maddedeki bu demokratikleşme adımları, demokratik toplumun esasını oluşturan Kürt meselesinin kök çözümüne yönelikti. Buna dair yasal ve hukuksal adımların atılmasını içeren çerçeve yasayı bu anlamıyla eksik görmemize rağmen önemli bulmuştuk” ifadelerini kullandı.
‘Atılacak adımlar güveni temin edecekti’
Arzu Fırat, devletin bugüne kadar atması gereken adımları atmamasından kaynaklı ciddi bir krizle karşı karşıya olunduğunu belirterek, çerçeve yasa geçmeden önce de Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) şart koştuğu yükümlülüklerin yerine getirilebileceğini hatırlattı. Arzu Fırat, “Bu anlamda tutsakların serbest bırakılması mümkün olabilirdi ve yerel yönetimlere dair adımlar atılabilirdi. Bunlar önemli gelişmeler olacak ve güveni temin edecekti. Fakat çerçeve yasanın kabulünden bugüne kadar herhangi bir adım atılmaması, yapılan bu açıklamaları doğrulayan nitelikte değil. Bizim ‘pozitif barış’ dediğimiz şey, demokratik teamüllerin yerine getirileceği süreçti. Sürecin bu kadar uzun vadeye yayılmış olması, toplumda bir belirsizliğe ve güvensizliğe yol açıyor. Bunların öncelikle göz önünde bulundurulup en hızlı şekilde çözülmesi gerekiyor. Bu süreci; bundan sonra bu ülkede yaşayan tüm halkların, inançların, kadınların ve gençlerin dahil olacağı, toplumsallaşacak bir dönem olarak görüyoruz. Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında hiç kimsenin kendisini ötekileştirilmiş hissetmediği; eşit vatandaşlığın, kimliklerin, hakların ve inançların tanındığı, herkesin kendisini özgürce tanımlayabildiği bir süreç olması açısından bu dönemi önemli olarak adlandırdık ve bundan sonrası için de öyle adlandıracağız” şeklinde konuştu.
‘Süreci çok uzatmadan adımları atmak gerekiyor’
Sürecin; ülkedeki tüm halkların, inançların, kadınların ve gençlerin dahil olacağı, toplumsallaşacak bir dönem olarak ele alındığını kaydeden Arzu Fırat, şu değerlendirmelerde bulundu: “Devletin bu anlamda atması gereken demokratik adımları bir an evvel hızlandırması şart. Biliyorsunuz, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş, İzleme Komisyonu’nun oluşturulması için partileri ziyaret etti. Bunu, önemli bir adım olarak görüyoruz. Toplumsal güvenin artırılması ve bu sürecin daha sağlıklı bir şekilde yürümesi için bu adımların hızlandırılması, ilgili yasanın bir an evvel çıkarılarak çerçeveye büründürülmesi ve devletin bundan sonraki adımlarını daha hızlı atması gerekiyor. Orta Doğu'da yeni bir bölgesel toplumsal sözleşmenin oluşturulması, aslında tam da Kürt Halk Önderi Sayın Abdullah Öcalan'ın bahsettiği Barış ve Demokratik Toplum stratejisiyle birebir aynı amacı taşıyor. Orta Doğu gibi savaşların bu kadar yoğun olduğu bölgesel bir düzlemde, süreci çok uzatmadan bu çerçeveyi bir an önce belirlemek ve gerekli adımları atmak gerekiyor.”







