HABER MERKEZİ - İran’da önemli gelişmeler yaşanırken Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan, Barış ve Demokratik Toplum Manifestosu’nda ulus devletlerin çözülüşüne dikkat çekiyor. Şia milliyetçiliğinin temsilini yapan İran İslam Devrimi’nin, Ortadoğu'da hegemonya peşinde koşarken, ulus devlet sistematiği nedeniyle çöküşle karşı karşıya kaldığını belirten Abdullah Öcalan, “A.Hamaney şahsında İran İslam devriminin çöküşü yaşanıyor” tespitini yapıyor. 

 

İran’da bir haftayı aşkın süredir direniş toplumsallaşarak devam ediyor. İran’daki halklar mevcut rejimi kabul etmediklerini alanlara çıkarak gösteriyor. Gelinen aşamada İran, toplumsal dönüşüm ile siyasal yapı arasındaki makasın giderek açıldığı bir eşikte duruyor. 2022 yılında Jîna Emînî’nin katledilmesi ve ardından gelişen eylemlerde kadınların ve gençlerin taşıdığı özgürlük talebi uzun vadede geri döndürülmesi zor bir toplumsal bilinç yarattı. Değişimin biçimi ve zamanı belirsiz olsa da, İran’ın eski yöntemlerle yönetilmeye devam edemeyeceği giderek daha görünür hâle geliyor.

 

İran’da yaşanan durum ve halklar lehine bir çözümün olması gerektiğine ilişkin Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın “Barış ve Demokratik Toplum Manifestosu’nda” yaptığı değerlendirmeler oldukça önemli ve öğretici bir noktada duruyor.

 

Genel olarak Ortadoğu’da yaşanan gelişmelere ilişkin ulus-devlet sisteminin çöktüğünün altını çizen Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan, İran ve Şia milliyetçiliği hakkında önemli tespitlerde bulunuyor. 

 

Abdullah Öcalan, Şia milliyetçiliğinin temsilini yapan İran İslam Devrimi’nin, Ortadoğu'da hegemonya peşinde koşarken, ulus devlet sistematiği nedeniyle çöküşle karşı karşıya kaldığını belirterek “İsrail de 7 Ekim süreci ile hegemonik güç olarak devreye girmiştir. Bu da Ortadoğu'daki güç dengelerini sarsmış ve yeni bir durum ortaya çıkarmıştır” diyor.

 

İran İslam devriminin çöküş yaşadığını dile getiren Kürt Halk Önderi, şunları belirtiyor: “A.Hamaney şahsında İran İslam devriminin çöküşü yaşanıyor. Yine İsrail Siyonist ulus devleti olarak, Gazze somutunda büyük bir çöküş, çelişki yaşıyor. Bunlar güncel çarpıcı örneklerdir. Daha da derinleştirirsek son Sykes-Picot'dan beri sınırları çizilen Ortadoğu'da, yani İngilizlerin böl-yönet politikası ile çizdiği ulus devlet sınırlarında, büyük bir çatırdama, hatta ondan da öte bir çöküş var. Ortadoğu'da en temel durum bu.

 

İngilizlerin böl-yönet politikası

 

Sykes-Picot düzeni çözülüyor. Sykes-Picot anlaşması İngilizlerin böl-yönet politikasıyla Ortadoğu'yu ulus-devletler şeklinde dizayn etme projesiydi. İngilizler büyük ihtimalle bugünkü çözülüşü çok önceden gördükleri için, 2010 yılında başlayan Arap Baharı ile Ortadoğu'yu yeniden dizayn etmek istedi. Sykes-Picot yerine yeni bir düzen kurmak istedi. Bunu da Arap baharı ile denedi. Bunda bir mesafe aldı, ama Rusya'nın ve İran'ın müdahalesi ile Esad rejimi üzerinden bu müdahale durduruldu. Bunun üzerine İngilizler, Esad yani Baas önderliğini yıkmak için de Türkiye'de AKP rejimi ile çok keskin bir ittifak yaptı.

 

Baas tarihe gömüldü

 

Suriye'de de Baas tarihe gömüldü. Kendini resmen kapattı. Şimdi var mı, yok mu bilemiyoruz. Diğer Ortadoğu ülkelerinde de Müslüman kardeşler önderliğindeki devrimler çöktü. İran İslam devrimi de çöktü. İslam'a dayalı devlet projesi Skyes-Picot çözülüşünün alternatifi olarak geliştirilmişti, adına da yeşil kuşak anlaşması dediler. Bu proje kimi İslam devrimlerini doğurdu. Şu anda onların da hepsi büyük bir kriz içinde. Ulus-devlet, laik modelinden İslamcısına, molla rejimlerine kadar derin bir açmaz içinde. 

 

Karmaşa giderek  daha da derinleşecek

 

İsrail bundan yararlanarak sınırlarını genişletmek istiyor. O da bunu başaramıyor, bir kriz hali yaşıyor. Demek ki karmaşa giderek daha da derinleşecek. Klasik ulus-devletin çöküşü sonrası onun yerine getirilen İslami içerikli ulus-devlet veya siyasal İslam da iflas etmiştir. Son kırk yılda başta İran olmak üzere diğer bütün ülkelerde onun da çöküşü yaşanıyor. Ancak petrol ile ayakta kalabiliyorlar. Petrol olmazsa yirmi dört saatlik ömürleri kalmaz. Petrole dayalı ne kadar yaşayabilirsin?

 

Halklar özgür yaşamak istiyor

 

Sonuç, kaosun derinleşmesi. Halklar özgür yaşamak istiyor ve mücadele ediyor. Filistin hareketinin tabii ki yanlışlıkları oldu. Ulus devletçi çözüm ilkesi, iki devlete dayalı çözüm arayışında ısrar, Gazze somutunda Filistinlileri bitirdi. Nasıl ki ulus-devlet sosyalizmi ‘90'Iarda Moskova'da bittiyse, ulus devletçi İslami ütopya da Gazze'de bitti. Türkiye'de ise CHP, yani Kemalist ideoloji, ‘90'lardan itibaren katı ulus-devlette ısrar ettiği için bitti. İran, Sovyetler ve Çin olmasa çoktan bitmişti. Diğer Arap devletleri petrol ile yaşıyor. Bu, Ortadoğu'yu tarihin en kaotik durumuna sokmuştur. Dıştan ne kadar müdahale edilse de kurtarılamayacakları ortaya çıktı, laik versiyon da çoktan bitti. İslami versiyon da can çekişiyor. Tarihsel sosyolojinin temel konusu olan toplumsal yarılmanın bir ucu olan komünal toplum, Ortadoğu'da temel bir varlık ve direniş gücüdür. Toplumun direniş dinamiği olan kabile, aşiret, devlet dışı inanç, mezhepler ve tarikatlar tortu halinde de olsa günümüzde varlığını korumaktadır. Demokratik komünalizmin dayanacağı temel toplumsal unsur bunlardır.”