AMED – OHD ra avûkate Îlknûr Alcan ya ke tewrê Konferansê Huqûqnasê Kurdan ê Demokratîk bîye, va: "Bi qanûnê çarçewa, ganî statuyê Birêz Abdullah Ocalanî bêro dîyarkerdiş."

 

Konferansê Huqûqnasê Kurd ê Demokratîke, bi sloganê “Semedê Azadîye, Statu û Aştîya Huqûqê Demokratîkî” Amed de 4 û 5ê Temmuze de vîrazîya. Konferans hetê Komeleya Huqûqnasê Semedê Azadîye (OHD) ra ame rayraberdene. Serekê baroyan ê bajaranê Bakurê Kurdistanî, îdarekarê sazîyanê huqûq û heqanê merdiman û zafê avûkatî tewrê konferansî bîyî. Konferanso ke 2 rojan bi 5 roniştişan û 2 foruman pê bêro de, 5ê Temmuze de netîcenameyê konferansî ame eşkerakerdene.

 

OHD’yî ra avûkate Îlknûr Alcan derheqê prosesê ke hetê Rayberê Şarê Kurd Abdullah Ocalanî ameyo destpêkerdene û prosesê qanûnan de ajansê ma JINNEWS'î re qisey kerd.

 

Zelalkerdişê çarçewaya qanûnî

 

Îlknûr Alcan têkildarê çarçewaya qanûnî de wina vatişê xo ard ziwan: "Do prosesê qanûnê bingehîn, rayraberdişê prosesî û do bi çi hawayî bêro rayraberdene. Na nuqte muhîm a. Ma prosesê 2015ine ra zanenê ke serekkomarî weşînayê Dolmabahçeyî qebûl nêkerd, semedo ke derheqê prosesî de tu qanûnêk nêamebî vetene. Bi nê sebebî, semedê dîyarkerdişê kesanê ke prosesî rayra benê û perspektîfêko demokratîk ra statuyê kesanê ke do ey rayra bêrê dîyar bikê, qanûnêko çarçewa zaf muhîm o. Qanûnê çarçewa dir, ganî statuyê Birêz Ocalanî zî bêro dîyarkerdiş. Semedo ke o şexsîyeto tewr verên o mîyanê prosesî de labelê statu û rolê ci bi fermî nêame dîyarkerdiş, ganî no yew mîyanê qanûnê çarçewa dir bêro zelalkerdene."

 

Dîyarkerdişê statuyê kurdan

 

Îlknûr Alcan derheqê babeta entegrasyonî de wina qisey kerd: "Derheqê qanûnanê entegrasyonî de, awankerdişê 'qanûnêko bingehîn' ke agêrayîşê endamanê rêxistine semedê Tirkiya û sewbîna tewrbîyayîşê înan ê mîyanê sîyasatê demokratîk û ciwîyayîşê cimatî de û çîyê ke qanûnê entegrasyonî bi xo hewêneno çareser biko, zaf muhîm o. Birêz Ocalanî zî serê na babete de erjnayîş kerdibi, ey no qanûnê bingehîn hetê kapasîteyê ci yê sererastkerdiş û weşkerdişî ra şibyîno şanêk rehî. Ey qetî kerd ke ganî no qanûnê çarçewa rolêko sererastkerdişî mîyanê vernîgirewtişê hukmê vernî û şîdetê ke demê pêkewtişan de vejîyenê rojeve de kay biko. Teberê nê ra zî, ganî no qanûn çarçewa sey hacetêka dîyarkere derheqê hemwelatîbîyayîşê demokratîk û têduşt, nasname, ziwan û dîyarkerdişê statuyê kurdan de xizmet biko."

 

'Semedê aştîyeka mende efû û poşmanî nîna qebûlkerdene'

 

Îlknûr Alcan dîyar kerd ke medyaya ke nêzdîyê îqtîdarî ya fehmêk cîya awan keno û wina va: "40 rojî yo Rayberê Şarê Kurd Abdullah Ocalanî dir pêvînayîş nêbeno. Mutabakatêk çin o. Medyayê nêzdîyê îqtîdarî dîyar kenê ke mutabakatêk pê ameyo û serê hîn madayen de pêkerdişêk pê ame. Labelê DEM Partî zî dîyar kerd ke çîyêko wina çin o. Verê Birêz Ocalan û PKK'yî eşkerayîyêke bi nê rengî dabî. Sey çarçewaya efûyî nîna qebûlkerdene. Sey poşmanî ganî nêro erjnayîş. Ma zî dîyar kerd ke no nêzdîbîyayîş goreyê rûhê prosesî nîyo. Eke aştîyêka mende yena waştiş, ganî sebebê ke pêkewtişî bi xo re anê bi qanûnan ci ra bêrê vetene. Sebebê pêkewtişî sey poşmanî û efûyî çareserkerdiş nêbeno û nêeşkeno xo dir zî aştîyeka mende bîyaro. Plansazîyê ameyîşê des hezar kesan yeno kerdene. Hetê qanûnî de ganî nê kesê ke yenê tewrê cimatî bibê, sîyaset bikê."

 

Munaqeşekerdişê prensîbanê azadîye

 

Peynî de, Îlknûr Alcan nê çîyî vatî: "Warê prosesê awankerdişî de, ganî ma heme rêxistine cimatê sivîlî, komeleyê ma û partîyê sîyasî verê her çîyî hêzê xo yê rêxistinî wareyanê xo de bipawê. Ganî ma xo nêxapînê, ganî ma sewîyeya rêxistinbîyayîşê xo berz bikê. Nimûne, no konferans semedê domnayîşê kapasîteyê xo yê rêxistinî û tewrbîyayîşê mîyanê prosesê awankerdişî de vîrazîyeno. Rojanê vîyartan de, ma serê babeta statuyî, destûrek demokratîke, problemê cinîyan û îdarekarîya herêmî ya serê prensîbanê azadîye munaqeşe kerd. Netîceya nê munaqeşeyan de raporêk vejîyaya werte ke nê heme babetan ra netîce vejena.

 

'Hewceyê sererastkerdişî esto'

 

Îlknûr Alcan wina qedêna: “Muhîm o ke her beşê cimatî hewl bido ke nê prosesî perspektîfê xo ra awa biko û şekil bido ci. No prosesêk o ke ganî bi rayîrê munaqeşe, diyalog û pêşkêşkerdişê fikrê neweyan bêro pêrabestene. No prosesêko newe yo hem semedê cimatê Tirkiya hem zî semedê ma. Her çend qanûnê çarçewa do nêkewê mîyanê detayanê qican zî, girîng o ke hîn hetê taybetî nêrê peygoşkerdene. Tirkiya nika hetê rejîmek ra yena rayraberdiş ke nêeşkena destûrê bîyaye zî bîyaro ca. Binê rewşa bîyaye de mimkûn nîyo ke prosesêko demokratîk bêro domnayene. Qanûnê Vera-Terorî (TMK), hewceyê sererastkerdişî yo û ez bawer kena ke qanûnê çarçewa ganî nê hewceyî zî dîyar biko.”