İki dosya, ortak tablo: Geciken adalet

 

Rojda Aydın

 

ŞIRNEX - Şirnex’te çocuklara yönelik cinsel şiddete ilişkin iki ayrı dosya, delillerin varlığına rağmen yargı süreçlerindeki gecikmeleri ve cezasızlık tartışmalarını gözler önüne seriyor. Bir dosyada 10 aydır iddianame hazırlanmazken, diğer dosyada verilen cezalar bozma ve yeniden yargılama süreçlerinin ardından temyize taşındı.

 

Botan’da yıllardır sürdürülen özel savaş politikalarının bir boyutunu da kadın ve çocuklara yönelik şiddet, taciz ve tecavüz oluşturuyor. Bölgede yargıya taşınan dosyalar, cinsel suçların boyutuna işaret ederken cezasızlık ve etkin soruşturma yürütülmediği yönündeki eleştiriler, kadın ve çocukların adalete erişimini zorlaştırıyor. Bu tablo, kadın ve çocuklara yönelik şiddetin bireysel suçların ötesinde, toplumsal yapıyı hedef alan politikalarla birlikte ele alınmasını gerektiriyor.

 

Dosyamızın altıncı bölümünde, Şirnex’te çocuklara yönelik cinsel şiddetin yargıya taşındığı iki dosyayı mercek altına alıyoruz.

 

Fail öğretmen

 

İlk dosyada edinilen bilgilere göre, Şirnex’in bir ilçesinde yaşayan iki çocuk, 12 Eylül 2025 tarihinde verdikleri ifadelerde öğretmen Mesut Sönmez’in hem fiziksel hem de dijital medya üzerinden kendilerine sistematik biçimde cinsel tacizde bulunduğunu belirterek şikâyetçi oldu.

 

Çocukların beyanları üzerine başlatılan soruşturma kapsamında failin dijital materyalleri incelendi. İnceleme sonucunda failin telefonunda çocuklara ait fotoğrafların bulunduğu öğrenildi. Ayrıca çocukların, dijital medya üzerinden kendilerine gönderildiğini belirttikleri görüntülerin ekran kayıtlarını delil olarak sundukları, evde yapılan incelemelerde ise söz konusu görüntülerde yer alan eşyaların tespit edildiği belirtildi.

 

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan fail Mesut Sönmez’in, emniyetteki işlemlerinin ardından sevk edildiği savcılık tarafından adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı öğrenildi. Olayın ortaya çıkmasının üzerinden yaklaşık 10 ay geçmesine rağmen dosyada hâlen iddianame hazırlanmadığı belirtildi.

 

Çocukların ifadelerini geri çekmeleri için baskı

 

Edinilen bilgilere göre, çocukların dedesinin çocuklara ifadelerini geri çekmeleri yönünde baskı yaptığı kaydedildi. Çocukların ise güvenlik gerekçesiyle koruma altında bulunduğu öğrenildi.

 

Başka çocuklara yönelik iddialar

 

Öte yandan edinilen bilgilere göre, fail Mesut Sönmez’in dijital medya üzerinden başka çocuklara yönelik de cinsel tacizde bulunduğu iddiaları bulunuyor. Söz konusu iddiaların soruşturma kapsamında ele alınıp alınmadığı ise bilinmiyor.

 

İkinci dosya

 

İkinci dosyada ise Şirnex’in Qileban ilçesinde bulunan bir beldede bir çocuğa sistematik biçimde tecavüz edilmesi ve çocuğun fuhuşa sürüklenmesi ele alınıyor. Beldede bir çocuğa sistematik biçimde tecavüz edilmesi ve çocuğun fuhuşa sürüklenmesi kamuoyuna yansımış, bunun üzerine tepkiler büyümüştü. Olay, 2021 yılında çocuğun yaşadıklarını bir akrabasına anlatması üzerine ortaya çıktı.

Sistematik biçimde tecavüz eden ve çocuğu fuhuşa zorlayan, aralarında korucuların da bulunduğu 5 kişiye verilen hapis cezaları İstinaf Mahkemesi tarafından bozuldu.

 

14 Mart 2022’de çocuğun ifadesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında AKP’li Uzungeçit Belde Belediyesi Başkanı Cemil Yıldız’ın yakın koruması ve korucu olan Cengiz Aydemir, emekli korucu Sami Yıldız ve çocuğun üvey annesi, “fuhuş yaptırma” ve “nitelikli cinsel istismar” suçlamalarıyla Mart 2022’de tutuklandı. Dosyada fail olarak ifadeleri alınan Metehan Bayram ve Zahide Yıldırım ise tutuksuz yargılandı. Şırnak 3’üncü Ağır Ceza Mahkemesi tarafından failler hakkında “cinsel istismar”, “tehdit”, “kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma”, “fuhuş” ve “taciz” suçlamalarıyla iddianame hazırlandı.

 

Yerel mahkeme ceza verdi

 

13 Nisan 2022’de görülen karar duruşmasında mahkeme heyeti, tutuklu yargılanan korucu Cengiz Aydemir’e “tecavüz” suçundan 13 yıl 4 ay, “kişiyi hürriyetinden mahrum bırakma” suçundan ise 5 yıl hapis cezası verdi. Tutuklu üvey anneye “çocuğa nitelikli cinsel istismar” suçundan 25 yıl, “kişiyi hürriyetinden mahrum bırakma ve fuhuşa zorlama” suçundan ise 9 yıl 4 ay 15 gün hapis cezası verildi. Tutuklu fail Sami Aydemir’e “nitelikli cinsel istismar” suçundan 25 yıl, “kişiyi hürriyetinden mahrum bırakma” suçundan 9 yıl 4 ay hapis cezası verildi. Tutuksuz yargılanan Metehan Bayram’a 2 yıl 6 ay, yine tutuksuz yargılanan Zahide Yıldırım’a da 4 yıl 6 ay hapis cezası verildi.

 

Karar bozuldu

 

Mahkeme kararının ardından faillerin avukatları dosyayı İstinaf Mahkemesi’ne taşıdı. İstinaf Mahkemesi, failler hakkında yerel mahkemenin verdiği kararı bozdu. Bozma kararının gerekçesinde, duruşma sürecindeki tutanak ve belgeler ile verilen cezanın gerekçelerinin incelendiği belirtildi. Söz konusu inceleme sonucunda, “sanığın hangi eylemlerinin suç sayıldığı açıklandıktan sonra kabul edilen bu eylemlerin hukuki nitelendirilmesinin yapılmadığı” ve “kurulan hükmün gerekçesiz kurulduğu” belirtildi.

 

Tutukluluğa devam

 

Mahkeme, söz konusu nedenlerle hükmün oy birliğiyle bozulduğunu belirtti. Mahkeme, “dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, tutukluluğun ölçülü ve gerekli olduğunu, sanıkların tutukluluk hallerinin devamına” karar verdi.

 

Dosya BAM’da yeniden görüldü

 

Dosyanın istinafta bozulmasının ardından Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi’ne (BAM) geri gönderildi. BAM 7’nci Ceza Dairesi, yaptığı yeni yargılamada 28 Nisan 2026 tarihinde karar verdi. Fail Cengiz Aydemir’e “çocuğun nitelikli cinsel istismarı” suçundan indirime gidilerek 25 yıl hapis cezası verilirken, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçundan ise beraat kararı verildi.

 

Fail üvey anne hakkında ise “çocuğun nitelikli cinsel istismarı” suçundan 30 yıl hapis cezası verildi. Öte yandan üvey anne hakkında “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” ve “çocukları fuhuşa teşvik etme veya yaptırmak veya aracılık etmek” suçlarından beraat kararı verildi.

 

Fail Sami Yıldız hakkında ise “çocuğun nitelikli cinsel istismarı” suçundan 30 yıl hapis cezası verildi. Faile, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçundan ise beraat kararı verildi.

 

Fail Metehan Bayram hakkında ise “çocuğun basit cinsel istismarı” suçundan 6 yıl 8 ay hapis cezası verilirken, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçundan beraat kararı verildi.

 

Fail Zahide Yıldırım hakkında ise “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçundan beraat kararı verildi.

 

Tüm faillere indirim uygulanarak ceza verilirken, dosya temyize gönderildi. Öte yandan faillerin tutukluluk hallerinin devamına karar verildi.

 

Yarın: Göç yolculuğu şiddete dönüştü