Melek Avcı

 

ANKARA - Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nda Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın rol alacağı açıklandı. Abdullah Öcalan'ın burada yalnızca silahsızlanmayı koordine etmesi değil, süreci baş müzakereci olarak ören bir yerde konumlanacağı öngörülüyor. 

 

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihli “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı” ile başlayan ve PKK’nin fesih ve silahsızlanma kararlarıyla yeni bir aşamaya geçen süreç, “kök yasa” olarak tanımlanan çerçeve yasanın yürürlüğe girmesinin ardından uygulama aşamasına taşındı. 

 

Yasanın resmi gazetede yayınlanmasının ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında 24 Ağustos’ta ilk toplantısını gerçekleştiren Takip ve Değerlendirme Kurulu bünyesinde Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon, İzleme ve Tespit, Sosyal Uyum ve Bütünleşme ile Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon olmak üzere dört alt komisyon oluşturuldu.

 

Komisyonların kurulmasının ardından özellikle Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun yapısı ve Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın buradaki rolü tartışmaların odağına yerleşmişti. Yapılan resmî açıklamada komisyonun üyeleri ve çalışma usulleri açıklanmazken, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, 17 Eylül günü yaptığı açıklamada, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu'nda yer alacağını paylaştı. "Örgütü kim kuruyorsa silahı kim kullandırdıysa fesh edecek de odur" diyen Mehmet Uçum, Milli Güvenlik Kurulu kararının da kasım ayında gelebileceğine işaret etmişti. 

 

Süreci ilerletebilen bir mekanizma

 

Edindiğimiz yeni bilgiler, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın komisyon içerisindeki rolünün yalnızca silahların bırakılmasını takip edecek bir üyelik veya danışmanlıkla sınırlı olmayacağını, komisyona doğrudan öncülük etmesinin öngörüldüğünü ortaya koyuyor.

 

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın komisyonun yapısına ilişkin de doğrudan önerilerde bulunduğu öğrenildi. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın önerileri bu yapıyı devlet kurumlarının kendi aralarında oluşturduğu teknik bir “silah bırakma koordinasyon mekanizması” olmaktan çıkararak süreci ilerletebilen, barış ve demokratik toplumu örebilen ve çözüm önerileri geliştiren bir koordinasyon masası niteliği kazandırıyor. 

 

Komisyonun çalışma alanı

 

Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun önündeki ilk başlıklardan biri silah bırakmanın somutlaştırılması ve takip edilmesi olacak. Fakat komisyonun  “stratejik” bir faaliyet de yürütmesi bekleniyor. Bu bakımdan demokratik toplumu örecek çalışmaların geliştirilmesinin yanı sıra; dönecek olan gerillaların yeni döneme nasıl dahil olacağı, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne hangi pozisyonlarda katılacağını da bu komisyonun çalışma alanında olacak. 

 

Siyasi ve demokratik entegrasyon sürecini yürütecek 

 

Devletin adım atması gereken başlıklardan birisi Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın komisyonda aktif bir pozisyon alabilmesi için rol ve misyonunu hukuki bir güvence altına almak. İktidar sözcüleri kendisinin komisyonda yer alacağını sözlü olarak dile getirmiş olsa da henüz buna dair resmi bir açıklama ve güvence ise geliştirmedi.  

 

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan, sürecin başından itibaren  silahlı mücadeleden demokratik siyasete geçişin hangi siyasal ve toplumsal inşa üzerinden gerçekleşeceğine ilişkin çerçeveyi ortaya koydu. Kürt sorununu barış masasına taşıyan baş müzakereci olarak demokratik toplum inşasında belirleyici bir rol üstlendi. 

 

Komisyonun işlevi ve esasları henüz oluşturulmamış olsa da, kamuoyuna yansıdığı gibi yalnızca silahsızlanmayı koordine eden bir yapıdan ziyade; Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın öncülük ettiği siyasi ve demokratik entegrasyon boyutları bulunan bir mekanizma olarak çalışması ön görülüyor.

 

Kürt hareketi ne diyor? 

 

Kürt hareketinin ortaya koyduğu çerçevede temel taleplerden biri, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın devlet tarafından oluşturulan alt kurullardan birinin üyesi olarak değil, “Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörü” olarak rol alması. Bu nedenle tartışma, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın hangi alt komisyonun üyesi olacağından çok, sürecin siyasi ve stratejik koordinasyonundaki rolünün nasıl tanımlanacağı üzerinde yoğunlaşıyor. Bu yaklaşımda Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın rolü oldukça açık biçimde tarif ediliyor: Sürecin yürütülmesi, siyasallaşma aşamasının koordine edilmesi, gerekli durumlarda aktörlerle diyalog kurulması için işleyen bir çalışma mekanizmasının oluşturulması.

 

Bu çerçeveden bakıldığında Mehmet Uçum’un gündeme getirdiği alt komisyon formülü, Kürt hareketinin Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan için ortaya koyduğu siyasi ve stratejik pozisyonu karşılamıyor. Çünkü salt silahsızlanmayı takip edecek bir alt komisyondan ziyade  barış sürecinin siyasi ve stratejik koordinasyonun yürütücüsü olarak görev alması  önemli bir nokta. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de daha önce “Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü” ifadesini kullanmış bu açıdan Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın üsteleneceği rolün bu olması gerektiğine dikkat çekmişti. 

 

Yine tüm bu sürecin yürütülebilmesi ve Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın bu rolü fiilen yerine getirebilmesi için çalışma koşullarının da buna uygun hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.