‘Cinî awankerdişê fehmê dînî de cesûr ê’

2026-11-09 10:40:23


	 

	ANQARA - Femînîsta dîndar Hidayet Şefkatlî Tuskal va ke ziwanê dişminî yê îqtîdarî yê wareyê têkoşînê hembeşî yê cinîyan yewbînan ra dûr keno û va: "Semedê ke no orte ra bêro wedaritiş, lazim o ke hewldayîş bêro mojnayîş."

	 

	Tirkîya de ziwanê dişminî yê dewlete cimatî yewbînan ra keno. Problemê ke hetê cîyayan ciwîyenê, semedê polîtîkayê dewlete xo bi şeklê cîyayan nîşan bidê zî, noqtaya hembeşî ya heme problemanê globalkerdiş û pratîkê bêtêduştîye yê. Şeklê cuya cinîyan û metodê têkoşînê înan cîya bê zî xeta têkoşînê hembeşî yê awankerdişê aştîye de yenê têhet. Cinîyan bi armancê awankerdişê xeta têkoşînê yewbîyaye û aştîya manadar 31ê teşrîna verêne-1ê teşrîna peyêne de konferansê "Ma yenê têhet û ameyoxî qisey kenê" de ameyî têhet.

	 

	Femînîsta dîndar Hîdayet Şefkatlî Tuskal derheqê mesele de qisey kerd.

	 

	'Merdiman va ma kamcayê prosesî de yê'

	 

	Hîdayet Şefkatlî Tuskal va ke proses cimatî de tena sey meseleyêk sîyasetî yeno dîyayîş û va: "Hetê komelîbîyayîşî de vengêk nêyeno dayîş. Reya verêne konferansêk wina pê ame. Ma bi kelecan kom bîyî. Hewteyê bêro de zî Stenbol de cinîyê dîndarî do bi vatişê 'ma senîn şenê piştîdayîş bidê prosesî' bêrê têhet. Ez zî mîyanê înan de ya. Merdimî hema newe newe vanê ma çayê prosesî de yê."

	 

	'Ma destpêk meseleyê komelbîyayîşî de yê'

	 

	Hîdayet Şefkatlî Tuskal dîyar kerd ke konferans hewcedarîyê derûdorêk ke lazim o proses manaderî bibo, ard orte û wina dewam kerd: "Bi netîceyê ke nê konferansî de vejîyayî belkî her kes hêdî hêdî tewrê prosesî bibo. La meseleya komelbîyayîşê aştîye de ma hema sere de yê. Ma sey cinîyê bawermendî û cuya cîyayî rê wayîrê, meseleyanê ma ser waştişê hembeşî ke ma têhet ano vindenê. Konferans de tewrbîyayîşê cinîyanê muhafazakaran kêm bî. Çimkî wareyê cuye û wareyê têkoşînê ma cîya bî. Ma verê zêdeyêr pîya bîyî. Semedê ke no orte ra bêro wedaritiş lazim o ke ma hewl bidê. No di serrî yo prosesêk yeno domnayîş. Kurdî nê hişmendîye de yê. La dîndarî ke kurd nîyê bêhisgêrî têgêrenê."

	 

	'Cinî rewşa fehmê dînî de bicesûr ê'

	 

	Hîdayet Şefkatlî Tuskal qiseykerdişê xo wina dewam kerd: "Cinîyan newe ra şîrovekerdişê rolê cinsîyetê komelî ser o munaqeşe kerdî. Ez semedê cinîyanê dîndaran vana; zaf cinî meseleya şîrovekerdişê pederşahî yê dînî eşmawitî. Zaf meselanê bînan de ke ê rehet nêkerdêne rî bi rî bîyî. Zemînêk wina awan bî 'gelo no beno ke erjnayîşêk pederşahî bo?' Cinîyan meseleya newe ra viraştişê fehmê dînî de bicesarey ê. Gerre û vengdayîşî ma yê cinîyan, sey yewbînan ê. Çarçeweya femînîzmî hîra ya. Cinî nê hetê cîyayî yê çarçewa esas gênê. Ez zî femînîsta dîndar a. Ma zî tecrubeyan ra çîyan musenê. Zaf hetê ma yê hembeşî est ê. Ma kamca de ciwîyenê wa biciwîyê hetê ma yê hembeşî est ê."

	 

	'Lazim o ke cuye bêro vurnayîş'

	 

	Hîdayet Şefkatlî Tuskal dîyar kerd ke wexto ke femînîstî sey "dişminê keyeyî" bêro kodkerdiş, mabêne kesanê ke cuyêk bêkeye nêfikrîyenê de mabêne keweno û va: "Zafê cinî wazenê keyeyê xo bivurnê. Parekerdişê cinîyan medyaya komelî ser o merdimî keno hişmendî. Cinî bihişmend ê la lazim o ke cuye bêro vurnayîş. Cinî semedo ke bibê wayîrê vatişî her îmkanî şuxilnenê. Semedê nê têkoşîn kenê. Lazim o ke zaf çî bivurîyê. Nê xo bi xo pê nêyenê. Yê ke nê bikero hêzê yewbîyaye yê cinîyan o. Lazim o ke cinî têkoşînê xo bidomnê."