Rengîn Ergul: Entegrasyon de ganî mekanîzmayê edaletî bibo 2026-10-05 11:11:17   Melek Avci   ANQARA - Endama heyetê ke sûcanê şerî û binpaykerdişanê heqanê merdiman ê Rojava de belge kena, Rengîn Ergul, vat: "Eke ma do serê prosesê entegrasyonî yê Sûrîye de qisey bikirê, ganî mekanîzmayê rastkerdişî semedê şarî zî bêrê awankerdiş." Rengîn Ergul dîyar kerd ke tespîtkerdiş û çareserkerdişê zirarê ke sebebê şerî ra bîyo, agêrayîşê asayîş û tezmînatî ra bigîre hetanî muhakemekerdişê sûcdaran, ganî bibo beşêk prosesî.   Şerê ke bi hêrişanê Hukmatê Demkî yê Sûrîye yê serê taxanê sivîlan ê Helebî de 6’ê Çeleyê 2026’ine de dest pêkerd û dima ra cayanê binê kontrolê Hêzanê Sûrîyeya Demokratîke (QSD) de bi, bîyo sebebê zafê merdişan û koçberbîyayîşê bi hezaran sivîlan. Mîsyonê Cigêrayîşê Raştîyan ê Xoser, ke hetê Komeleya Demokrasî û Huqûqê Mîyanneteweyî (MAF-DAD) ra ameya awankerdiş, serdanê herême kerd ke binpêkerdişanê heqanê merdiman ê hêrişanê ke Çeleyê 2026’ine ra hetanî nika Bakur û Rojhelatê Sûrîye de ameyê caardiş belge bikero. Mîyanê heyetî de avûkate Rengîn Ergul zî est a.   Rengîn Ergul, erjnayîşê xo yê serê detayanê raporê weşaneyî ard ziwan.   ‘Ma semedê belgekerdişê cayê hedîse de heyetêk mîyanneteweyî awan kerd’   Rengîn Ergul, dîyar kerd ke MAF-DAD demêk derg o sûcan û binpêkerdişanê heqanê merdiman ê Rojava de ameyê kerdene belge kerdo û semedê muhakamekerdişê nê sûcan muracatê mekanîzmayanê cîyayan kerda, ard vîr ke înan Sibata 2025’ine de Dadgeha Şarî ya Rojava zî awan kerda. Rengîn Ergul vat: "Uca de, ma qerarêk dadgehe da, bi taybetî hêrişê Tirkîya yê serê Rojava yê serra 2018’ine de û binpaykerdişê dimayê ci belge kerdî. Demo ke ma Dadgeha Şarî ya Rojava awan kerd, hêrişê serê Rojava û Awbendê Tişrînî hema zî domîyayîne. O dem, rejîmê Esadî rijîya û Hukmatê Demkî yê Sûrîye ame serê îqtîdarî. Tehdîd û hêrişî vera şarê kurdî bîyî. Ma domna ke nê çîyî belge bikirê û Rojava taqîb bikerê."   ‘Hêrişî vera qedrê merdiman ameyê kerdene’   Rengîn Ergul vat: "Nêweşxaneyê Xalid Fecr ê Şêx Meqsûdî de û Nêweşxaneyê Osman ê Eşrefîye de rasterast ameyî hedefgirewtiş; hekîmî û xebatkarê weşîye zî rasterast ameyî hedefgirewtiş û xebatkarê nêweşxaneyî rasterast ameyî astengkerdiş ke hetkarîya birîndaranê teberê nêweşxaneyî kerdêne. Eke sivîlêk bieşko biresîyo nêweşxaneyêk, o eşkeno bi rengêk uca de xizmetê weşîye bigîro, labelê ma şinawit ke înan pêro pîya destûr nêdayî ke birîndarê teberê nêweşxaneyî bêrê girewtiş. Ancî, sebebê ke ablûqa dewam kerd, merdimî nêweşxane û keyeyan de bêawe û nan ciwîyayî."   ‘Sazîyê cinîyan ameyî desteserkerdiş û keyeyî ameyî talankerdiş’   Rengîn Ergul destnîşan kerd ke kîşte nê hêrişan de, sûcê talankerdişî yê vera keyeyan û sazîyanê sivîlan zî ameyî belgekerdiş û wina domna: "Eşkerayîyanê şahîdan estbî. Mîsal dimayê ke şerê giranî peynî bîyî, demo ke ê agêrayî keyeyanê xo, dîyî ke kîlîtî ameyê bedilnayene yan zî zafê çîyê erjîyayeyî keyeyanê înan ra ameyê girewtiş. Mi nê şahidîyî rasterast merdimanê Şêx Meqsûd û Hesekê ra şinawit. Di keyeyê ke bi zorî uca ra ameyî koçberkerdiş vatî ke demo ê agêrayî, kîlîtê keyeyanê înan ameyê bedilnayene û zafê çîyê înan şîyê. Binpaykerdişê heqanê merdiman ê tewr pîl o ke sebebê nê şer û pêrodayîşan virazîyayo koçberîya bi zorî yo. Bi hezaran kesî ameyî koçberkerdiş û ma serdayîşê mektebanê ke koçberê Qamişlo de mendêne, kerd. Her keye mecbur mend ke odayêka bica bibo û a odaya yewine de, tu îmkanê sey banyo yan tuvalet çinêbîyî. Cayê hemparî bîyî û şert û mercê pakîye xirab bîyî."   ‘Entegrasyon de ganî mekanîzmaya edaletî bıbo’   Rengîn Ergul dîyar kerd ke raya pêroyî derheqê prosesê entegrasyonî ê domîyeno de pabebîyayîşê înan est ê û vat: "Motîvasyonê tewr pîl ê şarî pawitişê destkewtişê şorişî yo. Prosesê entegrasyonî îdîa keno ke nê çîyî zî hewêneno û ma bi eşkerayî encamanê ci vînenê. Şik çino, kêmîyî est ê. Derheqê ziwanê ma de kêmîyêk giran est o. Labelê, têkoşînê semedê nê çîyî domîyeno. La ganî prosesê entegrasyonî teyna bi pawitişê Rojava û awanîyanê Îdarekarîya Xoserî de sînordar nêro vînayene. Şarê kurdî dimayê nê hêrişanê peyênan de zehmetîyê giranî antî. Bi taybetî muhîm o ke merdim emîn bibo ke kesê ke koçber bîyî bieşkê bi asayîş agêrê keyeyanê xo."