Avûkatan reaksîyon vera heqê nefeqeyî mojna 2026-06-20 09:40:53   STENBOL - Avûkatan reaksîyon vera betalkerdişî yê heqê nefeqeyî mojna û vatî ke no do asayîşê huqûqî û ekonomî yê cinîyan qels bikero û ganî qanûnanê bîyaye bi tesîrî bêrê caardiş.   Dadgeha Desturê Bingehênî (DDB) hukmê derheqê dayîşê nefeqeyê “bêdem” ke madeyê 175ine yê Qanûnê Medenî yê tirkî de ca girewtêne betal kerdî. Qerar do 9 aşmî dima cû bikewo merîyet. Reaksîyanê hemverê qerarî dewam kenê. Avûkatan derheqê mesele de fikrê xo ardî ziwan û dîyar kerdî ke no proses zelal nêameyo domnayîş û do no asayîşê huqûqî û ekonomî yê cinîyan zî qels bikero.   ‘Kam ci polîtîkayê keyeyî yenê pawitiş?’   Sereka Merkezê Heqê Cinîyanê Baroyê Stenbolî avûkate Ozlem Ozkan derheqê polîtîkayê keyeyî de qisey kerd û va: “Ganî şîdet bi hetê cîyayan bêro ercnayîş. Şima kam ci keyeyî pawenê? Şîdet tena fîzîkî nîyo, psîkolojîk, ekonomî, cinsîyet û komelî zî yo. Sebebê qerarî hema nêameyo eşkerakerdiş. Rayepêroyî de vernîya nêzelalîye akerd. Dimayê ke sebeb bêro eşkerakerdiş ma do her çî zelal bivînê. Derheqê heqê nefeqeyî û prosesanê destverdayîşî de hetê xorisnayîşê zanayîşî de kêmîyê pîlî est ê. Xorisnayîşê mekanîzmayê huqûqî muhîm o. Ganî cinîyê merkezê piştîdayîşî, buroyê hetkarîye yê baroyan, torê neqlkerdişê huqûqî yê 7/24ine ra feyde bigîrê. Ganî heqanê xo bizanê û bişuxilnê.” Ozlem Ozkan va ke meseleya nefeqeyî de agahîyê xeletî est ê û wina qedêna: “Heqê nefeqeyî sey yeno vatiş zêde nîyo. Ganî cinî hetê heqanê xo de agahdar bibê. Ganî heqanê xo bizanê. Ma dest heqanê xo û têkoşînê xo ra veranêdanê   ‘Do problemê cidî vejîyê orte’   Komîsyonê Heqê Cinîyanê Baroyê Samsurî avûkate Merve Çîftçî Davran va ke serrastkerdişê derheqê prosesanê destverdayîşî de yenê rojeve, heqanê cinîyanê bîyaye qels keno û wina va: “Zafê cinîyê ke şîdet vînenê, dimayê prosesê dergdemî yê edaletî semedê ke xelas bibê destverdayîşa pêkerdişî tercîh kenê. Semedo ke cinî destverdayîşê pêkerde qebul bikerê heqê nefeqeyî, tezmînatî û welayetî zî eşkenê feragat bikerê. Prosesê destverdayîşî derg kenê. Armanc no yo ke vernîya mêrdan akero û nefeqe nêdê cinîyan. Prosesê destverdayîşî vernîya problemanê cidî akeno.”   ‘Mêrdey sey mexdur yenê mojnayîş’   Temsîlkara Sereka Merkezê Heqê Cinîyanê Baroyê Anqarayî avûkate Nezahat Demîray zî va ke bi paketa hukmî yê 12ine dir endîşeyê cinîyan zêde bîyî û serrastkerdişê babeta vatişî Qanûnê Medenî zî bêtesîr kerdî. Nezahat Demîray wina va: “Ganî proses hetê têkoşînê cinîyan de bêro taqîbkerdiş. Qanûnê medenî parçe parçe yeno tasfiyekerdiş. La têkoşînê cinîyan do vernîya nê bigîro. Hîn platformanê ke mêrdan sey mexdur vejenê vernî tewrê prosesî bîyî. No yewbîyayîşê sîstemê huqûqî xirab keno. Dimayê munaqeşeyê nefeqeyî vurîyayîşêk pîl yeno hedefgirewtiş. Têgêrayîşanê cinîyan nê prosesî de bi rêxistinbîyayîş hemverê nê vindertî. Mîsal ma sey EŞÎKî hamnano vîyarte meclîsî de meseleya peynameyê cinîyan de pêwa qerarê Dadgeha Desturê Bingehênî, vernîya vurîyayîşê verênî yê waştêne girewtî. Têgêrayîşê cinîyan Tirkîya de wina vejîyo orte nîyo. Bi têkoşîn ame. Do têkoşîn bidomîyo. Muhtewayê Paketa Hukmî nîno zanayîş. Proses zelal nêdomyenê.”   ‘Ganî bi perwerdeyê sîstematîkî bêrê vatiş’   Endama Komîteya Îdarekarîya Baroyê Îzmîrî avûkate Ceren Şen zî va ke munaqeşeyê derheqê qanûnê 6284ine de demê peyêne de zêde bîyo û caardişê ci de zî problemê cidî yenê ciwîyayîş û nê ercnayîşî kerd: “Dimayê feshkerdişê Peymana Stenbolî zî mekanîzmayê pawitişê cinîyan qels bîyî. No zî hetê cinîyanê ke şîdet vînenê de rîskan hewêneno. Derheqê qanûnê 6284ine de hema agahîyê xeletî est ê. Agahîyê xeletî ameyî viraştiş. Xebatanê agahdarkerdiş ser o kanalê cîyayan yenê domnayîş. Ganî bi perwerdeyê sîstematîkî qanûnê 6284 bêro vatiş. Proses zelal nêdomyeno. Kêmasî est ê. Mekanîzmayê piştîdayîşî yê semedê cinîyan sînordar ê. Ganî mekanîzmayê huqûqî yê bîyaye bêrê xurtkerdiş.”