Neslîhan Acar: Hewcedarî bi têkoşînêk cinî û kede ya xurte est a 2026-06-18 09:33:40       Melîke Aydin   STENBOL - Neslîhan Acare dîyar kerd ke problemê cinîyan, feqîrî û karkeran ê Tirkîya de tena binpaykerdişê heqan nîyo, no nêrazîbîyayîşêkê rejîmê ewroyîn o û va hewcedarî bi têgêrayîşêko cinîyan û keda xurt est o.   Tirkîya de bi vengdayîşê 29 roşnvîr, akademîsyen, sîyasatmedar û nuştoxan Konferansê ‘Vurnayîşê Demokratîkî yê Komare yê Seserra Diyîne’ de pê ame. Sereka Pêroyî ya Sendîkayê Karkeranê Depo, Lîman, Tersane û Behrî (DGD-SEN) Neslîhan Acare ajansê ma rê derheqê problemanê ke kedkar, cinî û feqîrî tede cîwîyenê de erjnayîş kerd. Neslîhan Acare da zanayene ke problemê karker, cinî û feqîrî ciwîyenê nîyê tena binpaykerdişê heqan, netîceya rejîmê ewroyîn o. Neslîhan Acare va: "Hewcedarî bi têgêrayîşêko cinîyan û keda xurtî est o."   ‘Welatîbîyayîş tena statuyêko huqûqî nîyo’   Neslîhan Acare qiseykerdişê xo de va ewro her kes vano ‘na dewlete kamca de ya?’ û no zî esasê xo de mojneno ke heqê welatîbîyayîşî senî ameyo wedaritene û nê çîyî ardî ziwan: “Beşanê cîyayan ê cimatî de heqî çin benê. Munaqeşeyê welatîbîyayîşî tena bi heqanê destûrê bingehîn sînordar nîyo. Ma nînan cîwîyenê, ma welatî nîyê? Ma kole yê? No rûmet tena xoverdayîşê karkeran de nîyo, heme waranê cimatî de aseno. Welatîbîyayîş tena statuyêko huqûqî nîyo. Merkezê pênasekerdişê welatîbîyayîşî de perwerde, starbiş, asayîş û wayîrveciyayîş est o. Feqîr û karkerî zî ganî bi rejîmê cîyakerdîye dir bêrê erjênayene.   ‘No rûmetê rejîmî yo’   Neslîhan Acare dîyar kerd ke vurnayîşê ke Tirkîya de yenê kerdene tena serê sererastkerdişanê huqûqî ra nînê vatene û wina dewam kerd: “Ganî bi pênaseyanê ekonomî û sîyasî dir bêrê erjênayene. Vera ke sername sey heqê destûrê bingehîn yan zî heq bêro munaqeşekerdene, no rûmetê rejîmî yo. Vurnayîşê mîyanê rejîmî dir bi zehmetîyanê verê heqan aver şino. Bingehê sazûmanîye zî pênaseyanê berhemkerdişê kapîtalîzmê globalî ra cîya nîno girewtiş. Tirkîya ewro rasterast bi berardekerdişê global û emperyalîzmî dir girêdayî ya. No vurnayîş cimat mîyan de bi mekanîzmayanê berardekerdişî û zorî dir yeno domnayene. Heta ke nê çîyî nêrê fehmkerdiş, xoverdayîş û têgêrayîşê mamosteyanê sektorê xusûsî zî fehm nêbeno.”   ‘Karkerî xebitîyenê ke biresê heqanê xo’   Neslîhan Acare va sîstemê ekonomî de karkerî heqanê înan ra dûrî fistê û wina ard ziwan: “Peydakerdene hewcedarîyanê sereyînan sey starbiş, wayîrveciyayîş û perwerdeyî her ke şino zehmet beno. Karkerî ewro 16-17 saetan xebitîyenê ke biresê heqanê xo. Rûmetê karkeran ê cimatî ra cîya nînê erjênayene. Çîyo ke ma ano têhet, hewcedarî û waştîşê esasî yê. Vera nê probleman de ma eşkenê xetêka têgêrayîşê têhetameyîşî bişixulnê.”   Mîsalê Dîlovasiyî   Neslîhan Acare dîyar kerd ke mergê karkeran û şertê xebate yê bêasayîşî rejîmê keda Tirkîya mojneno û bala ante serê cênayetê gureyî yê Dîlovasiyî: “Qirkerdişê karkeran ê Dîlovasiyî mîsalê tewr verê çiman ê rejîmê keda nê welatî yo. Karkerê cinî bi saetan bi heqdestêko kêmî ameyî xebitnayene. Karkerê cinî uca de 12 saetan bi 800 lîra ameyîne xebitnayene. Zafê rey 26 rojan binê 15 hazarî de xebitîyenê. No tablo tena binpaykerdişê kede nîyo, eynî wextî de bi polîtîkayanê feqîrî dir zî aver şino. Problemê cinîyan sîstemê ewroyîn ra xoser nîyo. Feqîrîya cinîyan û keda cinîyan yew problemê giran ê Tirkîya yo. Ganî rêxistinbîyayîşê cinîyan û têgêrayîşê sinifî pê dir bêrê dest girewtiş. Ganî zemînêko ke cinîyî tede bi asayîş bieşkê têkoşîn bikerê, bêro awankerdene.”