Welatijê ke tewrê forûmî bî: Semedê aştîye bi gamêke baş 2026-05-19 09:47:24     Rozerîn Gultekin-Pelşîn Çetinkaya   AMED - Welatijan eşkera kerd ke Forûmê Aştî û Azadîya Cimatî beşê bînî yê cimatî ardî têhet û vatî ke seba ke rayîrê aştîye bêro akerdene, ganî cimat bi yew vengî qisey bikero û ganî ê goş bidê Abdullah Ocalanî.   Forûmê Aştî û Azadîya Cimatî yo ke hetê Şaredarîya Amedî ya Bajarê Girdî ra amebi organîzekerdene, dimayê panc rojanê çalakîyan bi peynî bî. Forûmê ke xeylêk şexsîyetê naskerde tewrê ci bîyî, rolê cinîyan ê warê viraştişê aştîye de dîyar kerd. Welatijê ke tewrê forûmî bîyî, hedîse û proses erjnayî.   Ala Rengîn Ceylane eşkera kerd ke no forûm beşê bînî yê cimatî keno pîya û muhîm o, û va ke aştî tenê bi rayîrê forûman nîna awankerdiş. Ala Rengîn Ceylane dîqet ant serê prosesî û dîyar kerd ke bêçalakîbîyayîşê dewlete proses vindarnayo û va: "Seba ke rayîrê aştîye bêro akerdene, ganî cimat bi yew vengî qisey bikero. Verê cû ganî şert û mercê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî bêrê vurnayîş. Ganî o bieşko bi cimat û çapemenî reyde têkilî rono. Dewlete hema zî nê warî de game nêeşta. Dewlete uca cesûrîya ke Rayber Ocalanî mojna yo, nêmojnena. Nê forûmî vengê ma yê seba aştîye berz kenê. Cinîyê mîyanê tarîxî de her tim serkêşê aştîye bîyî û ganî nê prosesî de zî serkêşê aştîye bi."   Tesîrê forûmî   Emîne Kiliçe muhîmîya serkêşîya cinîyan a mîyanê prosesê aştîye de qetî kerd û serê muhtewayê komxebatan de erjnayîş kerd. Emîne Kiliçe va: "Ez bawer kena ke aştî do bi hemkarîye, demokrasî û perwerdeyî hîna bixurt bo. Ez fikrena ke no forûm seba ma cinîyan cayêk muhîm muhîm yê hemkarîye yo. Ez zaf keyfweş a ke tîya ya. Nê tewre derûdorî kenê ke ma hîs bikerê ma tenê nîyê. Tîya de merdimê cayê zaf bînan est ê; fikarê ma yo pîya aştî û aramî yo. Eke proses vînî bikero, o do tesîr serê heme cimatî de bikero. Seba cinîyan zaf muhîm û ercîyaye yo ke nê prosesî de serkêş bî."   ‘Awankerdişê aştîye zehmet o’   Hamîde Akbayire dîqet ant serê muhîmîya komxebatan ke aye tewrê ci bîya û dîyar kerd ke ganî dewlete seba averberdişê prosesî gaman bierzo: "Ma serê probleman ke cinîyî ci reyde rî bi rî manenê, rolê înan ê prosesî de û entegrasyonê demokratîkî munaqeşe kerd. Ma nê forûmî de bi merdimê cayê bînan reyde ameyî têhet û zaf rind bî. Seranserê tarîxî de ameyo vînayîş ke prosesê aştîye her tim wextêko derg ginê, semedê nê ganî ma vera ke moralê xo vîndî bikerê sebir bikerê û heto bîn ra, ganî ma hîna zêde na babete ser o qisey bikerê û munaqeşe bikerê. Şer asan o, awankerdişê aştîye her tim giran o."   ‘Ganî dewlete rolê xo kay bikero’   Hamîde Akbayire eşkera kerd ke ganî dewlete rolê xo kay bikero û wina dewam kerd: "Wexto ke ez agêra Kolnî, ez do munaqeşeyê ke ma tîya kerdî bigîrî û ma do serê çîyanê ke ma eşkenê bikerê bifikirîyê. Ma nêeşkenê vajê ku bê azadîya Birêz Abdullah Ocalanî û bê tewrbîyayîşê sîyasatê demokratîkî aştîyêka raştine est a. Ganî rayîrê demokrasîyî seba perspektîfo ke Birêz Abdullah Ocalanî dayo bêro akerdene. Eke Tirkîya wazena nê prosesî bîyara dereceya aştîye, ganî goş bida Birêz Ocalanî. Gerîlayê ke çekê xo ronayî wazenê tewrê sîyasatê demokratîkî bibê; no zaf muhîm o û ma hêvî kenê ke no bibo. Kurdan rolê xo kay kerdî; nika ganî dewlete rolê xo kay bikero.”