Deklerasyonê 21ê Sibate ame eşkerakerdiş 

2026-02-13 14:49:06


	 

	AMED - Sazgehanê ziwanê kurdkî bi munasebetê 21’ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya deklerasyonê xo yê hempar eşkera kerd. Sazgehan bi sloganê “Statuyê Kurdkî -Perwerdeyo bi Kurdkî” veng da ke wa ziwanê kurdkî bibo ziwano fermî û perwerde bi nê ziwanî bêro kerdene.

	 

	Sazgehanê Ziwanê Kurdkî deklerasyonê 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya eşkera kerd. Deklerasyon Salona Konferansî ya Alî Emîrî ya Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî de ame. Eşkerakerdene. Temsîlkarê partîyanê sîyasî û rêxistinê komelê sîvîlî zî beşdarê eşkerayî bîyê. Metnê deklerasyonî hetê endama Komela Edebiyatkaran a Kurd Stran Şev ra kirmanckî ame wendene û kurmancî zî hetê Rifat Ronî ra ame wendiş.

	 

	Metnê eşkerayî bi temami wina yo:

	 

	“Ziwan, seba merdiman, şaran û neteweyan Rûmet o, Nasname yo, Estbîyayîş o. Eynî wext de esaso bingeyin ê netewbîyayîşî yo. Însanî bi ziwanê xo benê însan, şar û komelî bi ziwanê xo benê netewe.

	 

	Sewbîna şar û komelî bi rûmetê erj û rûmetê yewbînan, eşkenê mabênê xo de heskerdiş û hîsanê wayûbiratîye awan bikerê, aver berê û bingeyê hemsengî û pîyaciwîyayîşî bikerê daîmî û domdar; seypêyîya ziwanê dayîke zî, bi zafrengî, zafvengî, zafkulturî û zafziwanîye saz bikerê.

	 

	Ma ewro seba bernameyê 21’ê sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya ameyî pêser. Bêguman tarîx û hîkayeya na roje est a ke seba ziwananê şar û komelan hende muhîm a. Têkoşînê şarê Bengalî (şarê welatê Bangladeşî yê ê wextî) yê seba ziwanê xo yê dayîke ke têkoşîn û kampanyaya çalakîyanê wendekaranê unîversîteya Dakka, şiknayîşê sîstemê yewperestî û yewziwanî de bîyî bingeyê na roja pawitişê kultur û ziwananê ke hemverê talûkayê çinbîyayîşî de yê.

	 

	Coka 21’ê sibate hetê Sazgeha Kultur, Ziwan û Zanistî (UNESCO) ra sey Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya ameya qebulkerdiş û îlankerdiş.

	 

	Seserra 21. de hîna zî zaf welatanê dinya de şar û neteweyî, sey şarê kurdî seba kultur, ziwan û nasnameyê xo têkoşîn kenê, dewaya heqanê xo yê kolektîfan kenê û seba erj û rûmetê xo yê neteweyî bedelanê girsan danê.

	 

	Şarê kurdî zî, se serran ra zêdeyêr o ke hemverê sîstemê yewperestî de xover dano ke hemverê kultur, ziwan û nasnameyê şarê kurdî de sîyasetê înkar û çinkerdişî ramneno. Dewaya heqanê xo yê nasnameyî keno û veng dano heme şaranê Kurdîstanî, Tirkîya û dinya rê ke têkoşînê xo yê seba statu û heqanê xo yê ziwanî hêzdarêr bikerê.

	 

	Sey sazgehanê ziwanê kurdî, bi hîs, tepş û hişmendîya pawitiş, averberdiş û berzkerdişê qîmet û rûmetê ziwanê kurdî, bi waştişanê xo yê Perwerdeyo bi Ziwanê Dayîke, ma do bi şîarê “Statuyê Kurdkî-Perwerdeyo bi Kurdkî” xebatanê xo yê Ziwanê Kurdî ke çarçeweya 21ê sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya de yê, bikerê û bi panel, rayîrşîyayîş, eşkerayîye, nîşandayîşê kayanê tîyatro, fîlm û belgefîlman, nîşandayîşê kayanê tîyatro yê seba cinîyan û sewbîna kayanê tîyatro yê seba gedeyan, şewa dengbêjan, bernameyê îmzakerdişê kitabanê ke hetê nuştoxanê kurdan ra ameyî nuştene, cayanê merkezîyan de ronayîşê standanê bi waştişê Perwerdeyê Ziwanê Kurdî, akerdişê Parka Gulîstanê Ziwanan, konserê zafziwanî, forum û belgedayîş, bi hemkarîya sazgehanê ziwan û kulturî awankerdişê konserê zafziwanî, semînerê hişmendîya ziwanî yê seba keyeyan, stand-up, bi pêşengîya Meclîsê Kirmanckî seba vernîgirewtişê helîyayîşê kirmanckî Sazgeha Kultur, Ziwan û Zanistî (UNESCO) û Wezîrê Perwerdeyî rê erşawitişê mektûban, kar, xebat û têkoşînê xo yê ziwanê dayîke dewam bikerê.

	 

	Ma newe ra bale ancenê û îfade kenê ke, heta ke ziwanê kurdkî qanûnê bingeyinî de bêro qebulkerdene, bi qanûnan bêro garantîkerdene, bibo ziwano fermî û verdibistane ra heta unîversîte bibo ziwanê perwerdeyî, ma do têkoşînê xo yê pawitiş, averdiş û garantîkerdişê kultur, ziwan û nasnameyê kurdî ke erjê bingeyinî yê netewa şarê kurdî yê, bi qerarîdarî dewam bikerê û hêzdarêr bikerê.

	 

	Nîka ra, 21’ê sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya, şarê ma yê zerrîwazê ziwanê kurdî û heme şaranê bindestanê dinya yê ke heqê Perwerdeyê bi Ziwanê Dayîke ra bêpar ê, pîroz bo.”

	 

	Eşkerayîye bi çepikan peynî bîye.