HABER MERKEZİ- Gazze, Suriye ve Sudan’da savaş ve krizler, sağlık altyapısını çökme noktasına getirdi. Milyonlarca insan acil tıbbi yardıma muhtaç durumda.

 

Her yıl 7 Nisan’da kutlanan Dünya Sağlık Günü, bu yıl “Sağlık için Birlikte Bilimi Destekleyin” sloganıyla dünya genelinde bilimsel iş birliğinin insan, hayvan, bitki ve gezegen sağlığını koruma gücünü vurguluyor. Ancak Ortadoğu’da savaş ve kriz bölgelerinde sağlık sektörü alarm veriyor. Gazze’de hastaneler harabeye dönmüş, Suriye’de on yıllık savaş sağlık hizmetlerini tahrip etmiş, Sudan’da ise halkın yarısından fazlası acil sağlık yardımı bekliyor. Birleşmiş Milletler (BM) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bu bölgelerdeki sağlık krizinin çözümü için acil insani yardım ve sürdürülebilir politik önlemler çağrısında bulunuyor.

 

Gazze’de hastalıklar yayılıyor

 

Gazze’de, savaşın ardından hastaneler ve sağlık merkezlerinde yaşanan geniş çaplı yıkımın etkileri devam ediyor. Ateşkes ilan edilmesinin üzerinden altı aydan fazla geçmesine rağmen, sağlık çalışanları Gazze’de sağlık sisteminin neredeyse çökmek üzere olduğunu belirtiyor.

 

Bin 800 sağlık tesisi zarar gördü

 

Gazze’de hasta sayısı artarken, deri ve solunum hastalıkları yayılıyor. Kronik hastalar ve kanser hastalarının tedavi imkanları azalıyor; birçok kişi ilaç ve tıbbi malzeme eksikliği nedeniyle yavaş bir ölüm riskiyle karşı karşıya. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre savaş sırasında bin 800’den fazla sağlık tesisi tamamen veya kısmen zarar gördü.

 

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’ne (OCHA) göre, Gazze’deki sağlık tesislerinin yalnızca yüzde 42’si şu anda çalışıyor ve çoğu yalnızca kısmi hizmet verebiliyor. Sağlık sistemini yeniden işlevsel hale getirmek için gerekli ekipman ve malzemelerin girişine getirilen kısıtlamalar, hizmetlerin iyileştirilmesini engelliyor.

 

Birçok sağlık tesisinin devre dışı kalması veya sınırlı kapasiteyle çalışması nedeniyle, bazı okullar ve barınma merkezleri, mültecilere ve halka asgari sağlık hizmeti sunan geçici sağlık noktalarına dönüştürüldü.

 

Suriye’de on yıllık sağlık krizi

 

Suriye’de, on yılı aşkın süredir devam eden kriz, sağlık altyapısını ciddi şekilde etkiledi ve birçok bölgede tıbbi hizmetlerin gerilemesine yol açtı. Acil ve sürekli sağlık hizmetine ihtiyaç duyan nüfus arttıkça, Suriyelilerin sağlık sektörüyle mücadelesi devam ediyor.

 

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2025–2026 verilerine göre, hastanelerin yüzde 57’si ve birinci basamak sağlık merkezlerinin yüzde 37’si tam kapasite çalışıyor, geri kalanlar kısmen hizmet veriyor veya tamamen kapalı. Bu durum, nüfusun temel sağlık hizmetlerine erişimini sınırlıyor.

 

Aynı rapora göre, yaklaşık 15,8 milyon kişi yani nüfusun yüzde 65’i acil sağlık desteğine ihtiyaç duyuyor; bu destek, temel sağlık hizmetleri, acil tedavi, aşı ve psikolojik hizmetleri kapsıyor.

Suriye ayrıca uzman sağlık personeli eksikliğiyle mücadele ediyor; savaş yıllarında çok sayıda doktor ve hemşirenin göç etmesi, özellikle kırsal ve doğrudan şiddetten etkilenen bölgelerde sağlık hizmetlerinin sunumunu zorlaştırdı.

 

Sudan’da en tehlikeli insani acil durum

 

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü, Sudan’ın şu anda dünya genelinde en tehlikeli insani acil durum ve halk sağlığı krizlerinden biriyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Ülkede 33,7 milyondan fazla kişi, yani nüfusun yarısından fazlası, acil ve hayat kurtarıcı yardıma ihtiyaç duyuyor. Örgüt uluslararası toplumu Sudan’ı görmezden gelmemeye çağırıyor. Süregelen çatışmalar sağlık sistemini çökme noktasına getirirken, tıbbi tesislere yapılan son saldırılar krizi daha da derinleştirdi.